ಪರಿಸರದ ಕುರಿತು ನಾವು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು, ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವ ಅರಣ್ಯಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಮಗು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಕ್ಕಿಯ ನಡುವೆ ಮೂಡುವ ಸಂಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರದ ಆತ್ಮವನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದೇ?
ಯುವ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಸಾಗರ್ ಅವರ ‘ಕೌತುಕ’ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ದಾಂಡೇಲಿಯ ಕಾಡು ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅಲ್ಲ — ಅದು ಜೀವಂತ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ. ಕುಣಬಿ ಜನಾಂಗದ ಬದುಕು, ಅವರ ಪರಂಪರೆಯ ಬೇಟೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವಾತಾವರಣ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಲೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪಯಣ.
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮಂಗಟ್ಟೆ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ನೈಜ ಘಟನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಒಂದು ಶಾಲಾ ಬಾಲಕನ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡಲು ನಮ್ಮನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಗು ನೋಡುವ ಹಕ್ಕಿ, ಕಾಡು, ಬದುಕು — ಇವು ಕೇವಲ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಮೌನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.
ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ‘ತಾರೆ ಜಮೀನ್ ಪರ್’ ಚಿತ್ರದ ನೆನಪು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ‘ಕೌತುಕ’ ತನ್ನದೇ ಆದ ನೆಲವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಗು ಕೇವಲ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ; ಅವನು ಮಾನವ–ಪರಿಸರ ಸಂಘರ್ಷದ ಮೌನ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಕುಣಬಿ ಜನಾಂಗದ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿದ್ದ ಬೇಟೆ , ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಬದಲಾಗುವುದು . ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಮಾನವನ ಒಳಗಿನ ಮೃಗಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಸಹಜ ಸಹಜೀವನದತ್ತ ಸಾಗುವ ಒಂದು ರೂಪಾಂತರ.
ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನ ಬೆಳಕು, ಮಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ, ಮಗು ಮುಖದ ಮೌನ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ. ಸಂಗೀತ ಹದವಾಗಿ ಬೆರೆತು ಅನುಭವವನ್ನು ಗಾಢಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿ ಹಕ್ಕಿಯ ಪಾಲನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೌನ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ನಮಗೆ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ — ನಾವು ಮೌನವನ್ನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲವೇ? ಅಥವಾ ನಾವು ನಿರಂತರ ಧ್ವನಿಗೆ ಅಲವಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆಯೆ?
ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಜೀವನಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವರ ಇರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಪರ್ಕ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಆ ಮೌನವೇ ಚಿತ್ರದ ಧೈರ್ಯವೂ ಹೌದು.
‘ಕೌತುಕ’ ಕೇವಲ ಮಕ್ಕಳ ಚಿತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಮಗು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಹೊರಗಿನ ಕಾಡಿನ ನಡುವಿನ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಕಿರು ಕನ್ನಡಿ.
ಸ್ಟಾರ್ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ೫ಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಬಹುದಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೪.೫ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ — ಇದು ಪೂರ್ಣ ಅನುಭವ.