ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಗತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಮದುವೆಯ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ “ನಮ್ಮ ಜಾತಿ”, “ನಮ್ಮ ಕುಲ”, “ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ” ಎಂಬ ಗೋಡೆಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಎದ್ದು ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ –
ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆಗಳಿಗೇಕಿಷ್ಟು ವಿರೋಧ?
೧. ಜಾತಿ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಪರಂಪರೆ ಅಲ್ಲ – ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಕೇವಲ ಗುರುತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಗಿದೆ. ಯಾರು ಯಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು, ಯಾರು ಯಾವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು, ಯಾರು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಾತಿಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಆ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಏನು ಗೊತ್ತಾ?
ಮದುವೆ.
ಮದುವೆ ಒಂದೇ ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದರೆ, ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹಾಗೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮದುವೆಗಳು ಜಾತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆದರೆ, ಆ ಗೋಡೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವರಿಗೆ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಯಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
ಅವರಿಗೆ ಅದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಬಂಡಾಯ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
೨. “ಸಮಾಜ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?” ಎಂಬ ಭಯ
ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಪ್ರೀತಿ ಅಲ್ಲ.
ಸಮಸ್ಯೆ ಜನರ ಮಾತು.
“ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?”
“ಬೇರೆ ಜಾತಿಗೆ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ಜನ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?”
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬಹಳ ಬಾರಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಇದೆ –
ಸಮಾಜ ಎಂಬುದು ಯಾರು?
ಅದೇ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಇರುವ ಜನರ ಗುಂಪು.
ಅವರು ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತಾರೆ.
೩. ಗುರುತು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯ
ಕೆಲವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಭಯದಿಂದ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
“ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.”
ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಆಚರಣೆ, ಆಹಾರ, ಭಾಷೆ, ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ –
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉಳಿಯಲು ಪ್ರೀತಿ ಸಾಯಬೇಕೇ?
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲೇ ಬದುಕುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ವಸ್ತು.
೪. ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯ
ಇದು ಬಹಳ ಬಾರಿ ಹೇಳದಿರುವ ಸತ್ಯ.
ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಆ ಸ್ಥಾನಗಳು ಗೊಂದಲವಾಗುತ್ತವೆ.
ಯಾರು ಮೇಲಿನವರು? ಯಾರು ಕೆಳಗಿನವರು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅದರ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲವರು ಜಾತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
೫. ಪ್ರೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ವಿರೋಧ ಅಲ್ಲ
ಬಹಳ ಬಾರಿ ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ –
“ನಮಗೆ ಪ್ರೀತಿಗೆ ವಿರೋಧ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಜಾತಿ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ.”
ಅಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಪ್ರೀತಿ ಅಲ್ಲ.
ಸಮಸ್ಯೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಟ್ಟಡ.
ಪ್ರೀತಿ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿಷಯ.
ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ, ಎರಡು ಸಮುದಾಯಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.
೬. ಬದಲಾವಣೆ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ?
ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ
- ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಊಟ – ವಿರೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
- ವಿಧವಾ ಮದುವೆ -ವಿರೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
- ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹ – ವಿರೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು
ಇಂದು ಅವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆಗಳನ್ನೂ ಸಮಾಜ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಯುವತಿ-ಯುವಕರು ಈ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನಂತರ ಉಳಿದವರು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಡೆದುಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಕೊನೆಯ ಚಿಂತನೆ
ಜಾತಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಜನನದ ಗುರುತು.
ಪ್ರೀತಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮಾನವೀಯ ಆಯ್ಕೆ.
ಜನನವನ್ನು ನಾವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಜೀವನವನ್ನು ಯಾರ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೀಗಿರಬೇಕು –
ಜಾತಿ ದೊಡ್ಡದಾ?
ಅಥವಾ ಮಾನವೀಯತೆ ದೊಡ್ಡದಾ?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಮಾಜ ಕೊಡುವ ಉತ್ತರವೇ
ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
| ಅವಲೋಕನ – Sheela Bhat