ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿ: ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಏನು ಅಪಾಯ?

ಗಾಡ್ಗಿಲ್‌ನಿಂದ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್‌ವರೆಗೆ… ಇಂದಿನ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯವರೆಗೆ

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಲ್ಲ. ಅದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ, ಮಳೆ ಹಿಡಿದಿಡುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗೋಡೆ, ಅಪರೂಪದ ಸಸ್ಯ–ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರ. ಇದೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಳೆದ ಒಂದೂವರೆ ದಶಕದಿಂದ ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿ, ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ — “ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ಜಾರಿಯಾದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತರ ಜಮೀನು, ಮನೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?” ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರಳವಾಗಿ ‘ಎಲ್ಲವೂ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ’ ಅಥವಾ ‘ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ವರದಿ, ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಕಾನೂನು — ಇವು ಮೂರು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಈ ಮೂರು ಹಂತಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿ: ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ

2011ರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞ ಡಾ. ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ಸಮಿತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆ ಒಂದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಅದರೊಳಗೆ ಪರಿಸರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ವಲಯಗಳನ್ನು — ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ — ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 64 ಪ್ರತಿಶತ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಈ ಮೂರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಲು ವರದಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು.

ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದು ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪರವಾನಗಿ, ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಭೂಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೂ ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಾಮಸಭೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾತ್ರ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಲುವನ್ನೂ ವರದಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.

ಅಂದರೆ ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ಮಾದರಿಯ ಮೂಲ ಚಿಂತನೆ — “ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕು, ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬಾರದು” ಎಂಬುದು.

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ: ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ ಮಾದರಿ

ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಿಂದ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಬಂದ ನಂತರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2012ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ 2013ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಯಿತು.

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯ ವಿಧಾನ ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ಸಮಿತಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಬಳಕೆಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ “ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ” ಮತ್ತು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ “ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಜನವಸತಿ ಮುಂತಾದ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಬದಲಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿಟ್ಟು, ಉಳಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಮಾರು 64 ಪ್ರತಿಶತದ ಬದಲು, ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸುಮಾರು 37 ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು 59,940 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ 37 ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಸುಮಾರು 90 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ “ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ” ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ “ಹೆಚ್ಚು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ” ಮುಖ್ಯವಾಯಿತು.

ಅಂಶ	ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿ	ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ
1. ಸಮಿತಿ ಯಾವಾಗ?	ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ 2010ರಲ್ಲಿ ರಚನೆ; ವರದಿ 2011ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ	ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿಯ ನಂತರ 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2012ರಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ರಚನೆ; ವರದಿ 2013ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ (MoEFCC)
2. ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ	ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ಚೌಕಟ್ಟು	ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನದ ವಿಧಾನ ರೂಪಿಸುವುದು (MoEFCC)
3. ಎಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶ?	ಸುಮಾರು 64% ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ವಿಶಾಲ ವಿಧಾನ	ಸುಮಾರು 37% ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಶಿಫಾರಸು; ಸುಮಾರು 60,000 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. (MoEFCC)
4. ಪ್ರದೇಶ ಗುರುತಿಸುವ ವಿಧಾನ	ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವಿಧಾನ	ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ; 24 ಮೀಟರ್ ಮಟ್ಟದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಘಟಕವಾಗಿ ಬಳಸಿತು (MoEFCC)
5. ಪರಿಸರ ವಲಯಗಳು	ಮೂರು ಹಂತದ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ವಿಧಾನ	ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಬಳಕೆಯ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ
6. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ	ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಂತವಾರು ನಿಯಂತ್ರಣ	ಈಗಾಗಲೇ ಮಾನವ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ (MoEFCC)
7. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಪಾತ್ರ	ಗ್ರಾಮಸಭೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು	ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು; ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಮತೋಲನದ ವಿಧಾನ
8. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಲುವು	ಪರಿಸರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕ ನಿಯಂತ್ರಣ	ಅತ್ಯಂತ ಹಾನಿಕಾರಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ESAಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧ/ನಿಯಂತ್ರಣ; ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವಿಧಾನ (MoEFCC)
9. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳು	ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣ	ಹೆಚ್ಚು ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹಾನಿಕಾರಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಅಥವಾ ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು (MoEFCC)
10. ಇಂದಿನ ESA ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಬಂಧ	ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿ ಮೂಲ ಪರಿಸರ ನೀತಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರ	ಇಂದಿನ ESA ಕರಡು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ; ನಂತರ ಹಲವು ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ (MoEFCC)

ಹಾಗಾದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊರಬಂದ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ; ಹೊಸ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ; ಹೊಸ ‘ಕೆಂಪು ವರ್ಗ’ದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ; ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಟ್ಟಡ, ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಇದೇ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ಮನೆಗಳ ದುರಸ್ತಿ, ನವೀಕರಣ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕೂ ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಿಂದಲೇ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೇ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೂ ಹಿಂದಿನ ಕರಡುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದು ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿತ್ತು.

ಹೀಗಾಗಿ “ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಜಾರಿಯಾದರೆ ರೈತರು ಜಮೀನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ” ಎನ್ನುವುದು ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ನೇರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ರೈತರ ಎಲ್ಲಾ ಆತಂಕಗಳು ಆಧಾರರಹಿತವೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸಿದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಗೋಳಿನ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ, ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪುನರ್ವಸತಿಯ ನೆನೆಗುದಿ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ನೆಪಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿಕರ, ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸರಕಾರಗಳು ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಖಾತರಿ ಇಲ್ಲ.

ನಿಜವಾದ ಆತಂಕ: ನಾಳೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತನಿಗೆ ಇಂದಿನ ಕೃಷಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ನಾಳೆ ತನ್ನ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಬೇಕಾದರೆ? ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮನೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕಾದರೆ? ರಸ್ತೆ ಬೇಕಾದರೆ? ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಾದರೆ? ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೋಂಸ್ಟೇ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ? ತನ್ನ ಜಮೀನಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಬೇಕಾದರೆ? ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ನಿಯಮಗಳು ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಅಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕವು “ಇಂದಿನ ಕೃಷಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ?” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ನಾಳೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ?” ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಾಮಗಳು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ಭವಿಷ್ಯದ ರಸ್ತೆ, ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳ ಅಗತ್ಯ ಬರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಸಹಜವಾಗಿದೆ.

2026ರ ಹೊಸ ಕರಡು: ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತೆ ಏಕೆ ಉರಿದಿದೆ?

2024ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಆರನೇ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ 2026ರ ಜುಲೈ 27ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರಿತು ಏಳನೇ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 56,825.7 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲು 20,668 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್. ಇದು ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವಾರು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.

2026ರ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ 10 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 39 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ 1,449 ಗ್ರಾಮಗಳು ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ, ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಕೊಡಗು, ಹಾಸನ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಮೈಸೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಸೇರಿವೆ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: 1,449 ಗ್ರಾಮಗಳು ಎಂದರೆ 1,449 ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದಲ್ಲ

ಇಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.

ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದೆಂದರೆ, ಆ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೃಷಿ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಿಷೇಧ ಬರುವುದೆಂದಲ್ಲ.

ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಮಾಣ, ಹೊಸ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.

ಆದರೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಆತಂಕದ ಮೂಲವೇ ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಕರ್ನಾಟಕದ 20,668 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಏಕೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯ?

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವು ಕೇವಲ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಡಿಕೆ, ಕಾಫಿ, ಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ, ತೆಂಗು, ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ.

ಹೀಗಾಗಿ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಡಿ ಎಳೆಯುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಆ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬದ ಭೂ ಬಳಕೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ, ರಸ್ತೆ, ಮನೆ, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆಲಸ.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಗಡಿಗಳ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿವೆ. 2026ರ ಹೊಸ ಕರಡು ಹೊರಬಂದ ನಂತರವೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕೇ? ಖಂಡಿತ. ಆದರೆ ಯಾರಿಗಾಗಿ?

ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಕೇವಲ “ಪರಿಸರ ಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕೋ?” ಎನ್ನುವ ಸರಳ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡುಗಳು, ನದಿಗಳು, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಾಶವಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತನ ಮೇಲೆಯೇ ಮೊದಲು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಮಾದರಿಯ ಬದಲಾವಣೆ, ಭೂಕುಸಿತ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಹಾಗೆಯೇ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೇ ಜನವಿರೋಧಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು “ಪರಿಸರ ಅಥವಾ ಜನ” ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆ ಅಲ್ಲ. “ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಜನರ ಬದುಕು ಹೇಗೆ ಉಳಿಯಬೇಕು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ.

ರೈತರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಗಳು

ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತರು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮ ಯಾವ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆ ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಓದಬೇಕು. ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮಸಭೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.

ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, “ವರದಿ ಜಾರಿಯಾದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮನೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ” ಎಂಬ ವದಂತಿಯನ್ನೂ, “ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಅತಿಸರಳ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಎರಡನ್ನೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕು.

ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ

2026ರ ಜುಲೈ 27ರಂದು ಹೊರಬಂದದ್ದು ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಕರಡು. ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಿಫಾರಸು, ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ ತಜ್ಞ ಸಮಿತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರು ಆಕ್ಷೇಪ ಹಾಗೂ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ “ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಾಗಾದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅಪಾಯವೇನು?

ರೈತರ ಇಂದಿನ ಕೃಷಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಪಾಯವಲ್ಲ; ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬರುವ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಮುಖ್ಯ ಪರಿಣಾಮ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದಿರುವುದೂ ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಪಾಯವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಾಡು, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ರೈತನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಬೇಕು? ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಮುಂದಿನ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಏಕೆಂದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಉಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಮಲೆನಾಡು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರನ್ನು ಉಳಿಸದೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.