ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದಾಗ: ನಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಡೆಗೆ

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದರೆ

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಹೊರಗಿನ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯರೇ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಭಯ, ಅಪರಾಧಪ್ರಜ್ಞೆ, ಅನುಮಾನ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಕೂಡ.

ನಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸುವವರೆಲ್ಲರೂ ಕೈಗೆ ಕೋಳ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಳಜಿ, ಸಂಬಂಧ, ಸ್ನೇಹ, ಅನುಭವ, ನಮ್ಮ ಒಳಿತಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನೊಳಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಯಾವಾಗ ನಾವು ಆ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇವೋ, ಯಾವಾಗ ಅವುಗಳ ಆಚೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತೇವೋ, ಆಗಲೇ ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆರಂಭ.

ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಇಂತಹ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹರಣ ಮಾಡುವವರು ಹಲವರಿರಬಹುದು.

ನಿಂದಕರಿರಬೇಕು – ಆದರೆ ಅವರದ್ದೇ ಬೇಲಿಯಾಗಬಾರದು

ನಮ್ಮನ್ನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಲಿ, ಬಹಿರಂಗವಾಗಲಿ ನಿಂದಿಸದೆ ಸಮಾಧಾನವಾಗದವರು ಮೊದಲನೆಯವರು. ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಯಿಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ—“ನಿನ್ನ ಒಳಿತಿಗಾಗಿಯೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.” ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಕಾಳಜಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ತಿದ್ದುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರಂತರ ನಿಂದನೆ ಕಾಳಜಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗಿರಬಹುದು.

ಗುರಿಯೆಡೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಅನುಮಾನ ಬೇಡ

ಎರಡನೆಯವರು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ವಿಮುಖಗೊಳಿಸುವವರು. ನಾವು ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಾಗ, “ಅದು ನಿನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ”, “ಇದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?”, “ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಏನಾದರೂ ಮಾಡು” ಎನ್ನುವವರು. ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಗುರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅನುಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಎಚ್ಚರವಾಗಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಕನಸನ್ನು ಬದುಕಬೇಕಾದದ್ದು ನಾವೇ. ಅದರ ಬೆಲೆ, ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುವವರೂ ನಾವೇ.

ಭಯ – ಆತಂಕ ಬಿತ್ತುವವರು

ಮೂರನೆಯವರು ನೀವು ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೊರಟರೂ ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಭಯ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಬಿತ್ತುವವರು. ನೀವು ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗ ಆರಂಭಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದರೂ ಭಯ. ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದರೂ ಅಪಾಯ. ಹೊಸ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದರೂ ಆತಂಕ. ಹೊಸ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದರೂ ಅನುಮಾನ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನೂರು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಬಿಡುವವರು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಅಪಾಯವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಬದುಕುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವವರಿಂದ ದೂರವಿರುವುದೂ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ರೂಪ.

ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದವರು

ನಾಲ್ಕನೆಯವರು ನಿಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಕುಟುಂಬ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಬೆಂಬಲ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವವರು. ನೀವು ಏನನ್ನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವುದಿಲ್ಲ. “ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ, ಅದಕ್ಕೇ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು”, “ಅವನಿಗೆ ಹಣ ಇದೆ”, “ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಇದೆ”, “ನಿನಗೆ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ?” ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿನ್ನೆಲೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಬಹುದು. ಆರ್ಥಿಕತೆ ನಮ್ಮ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಬಹುದು. ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕಷ್ಟಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇವು ಯಾವುದೂ ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂತಿಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಲ್ಲ.

ಏನೆಂದರೂ ಅನುಮಾನ ಪಡುವವರು

ಐದನೆಯವರು ಅವರ ಎದುರಿಗೇ ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುವವರು. ನಾವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಯಾರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಏನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ—ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಅವರ ಅನುಮಾನ. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಉತ್ತರ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಗುರಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವವರು

ಆರನೆಯವರು, ನೀವು ಗುರಿ ‘ಎ’ ಕಡೆ ಹೊರಟಿದ್ದೀರಿ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಗುರಿ ‘ಬಿ’, ‘ಸಿ’ ಎಂದು ಹೊಸಹೊಸ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುವವರು. “ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೋ”, “ನೀನು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬಂದರೆ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ”, “ಅದಕ್ಕಿಂತ ಇದನ್ನು ಮಾಡು”, “ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಬೇರೆ ಏನಾದರೂ ಮಾಡೋಣ” ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರು. ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ಸಹಕಾರದಂತೆ, ಹೊಸ ಅವಕಾಶದಂತೆ, ಸ್ನೇಹದ ಆಹ್ವಾನದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಉದ್ದೇಶ ನಿಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ; ನಿಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಗುರಿ ‘ಎ’ಯಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವುದಾಗಿರಬಹುದು.

ಅಸಲಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ‘ಬಿ’ ಅಥವಾ ‘ಸಿ’ ಕೂಡ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಗುರಿ ‘ಎ’ ತಲುಪಬಾರದು ಎನ್ನುವುದೇ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಒಂದು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಿಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಸೆಳೆಯುವುದು, ನಿಮ್ಮ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹಂಚುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳಾಗಬಹುದು.

ಇಂತಹವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಒಂದು ಸರಳ ಮಾರ್ಗವಿದೆ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಗುರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆ ಗುರಿಯತ್ತ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ, ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹಿತ ಅಥವಾ ಸಹಯೋಗಿ ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ, ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ನಿಮ್ಮದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನಿಮ್ಮ ಗುರಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಸ ಅವಕಾಶವೂ ನಿಮ್ಮ ಅವಕಾಶವಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಹ್ವಾನವೂ ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ “ಇಲ್ಲ, ನನ್ನ ಗುರಿ ‘ಎ’ಯೇ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಟೀಕೆಯೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹರಣವಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ನಿಯಂತ್ರಣವಲ್ಲ. ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು, ಅಪಾಯವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಬಹುದು, ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ನಮಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಅವರ ಮಾತುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಾವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಯಪಡುವ, ನಮ್ಮನ್ನೇ ಅನುಮಾನಿಸುವ, ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ನಾಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋಗುವುದು ಅಲ್ಲ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ “ನಾನು ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಾವೇ ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ತಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಅವರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ನಿಂದನೆ ಮತ್ತು ಭಯವನ್ನು ಮೌನಗೊಳಿಸುವುದು.

ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೈಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕ್ಷಣ ಅದು. ನಾವು ಎಲ್ಲರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಬದುಕಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯವಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಿದ್ಧತೆಯಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿದ್ದರೆ—ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕಲು ಎಲ್ಲರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ರೂಪ ಇದೇ.

“ನನ್ನ ಬದುಕು ನನ್ನದು” ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು.

ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದಾಗ, ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಎಂದಲ್ಲ. ನನ್ನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವರ ಧ್ವನಿಗಿಂತ ನನ್ನೊಳಗಿನ ಧ್ವನಿ ದೊಡ್ಡದಾಯಿತು. ಭಯ ನನ್ನನ್ನು ನಡೆಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ನನ್ನ ಗುರಿಯ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯಲು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾಗಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ನೀಡಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ನಾನು ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯಾರಿಂದಲೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದಲ್ಲ, ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ನಮ್ಮ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು.

ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಿಮ್ಮದಾಗಲಿ.