ಶ್ರೀಮಂತನಾಗುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ; ಹಣದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ತಪ್ಪು
ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಇಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನಾಳೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೀವು ಎದ್ದಾಗ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವೆಲ್ಲ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮೌಲ್ಯವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜನರು “ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜವೂ ಅದೇ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆಯೇ? ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಈ ಲೇಖನ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಣವಲ್ಲ, ಹಣದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮನೋಭಾವ.
ಹಣ ಜೀವನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನ. ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆ, ಉತ್ತಮ ಜೀವನಮಟ್ಟ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಸಂಪತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಗತ್ಯವೂ ಹೌದು. ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಲೇಖನ ಹಣದ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಣವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆಯ ಅಳತೆಗೋಲಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಮಾಜದ ವಿರುದ್ಧ.
ನಾವು ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಗತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ದುಬಾರಿ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಮಾತನಾಡುವ ರೀತಿ ಒಂದು ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ರೀತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರ ಮಾತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ, ಕೆಲವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಸಮಯ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ನಾವು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅವನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಣವೇ ಮನುಷ್ಯನ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ, ಕುಟುಂಬ ಅಥವಾ ಜಾತಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈಗ ಜನರು “ಅವರು ಯಾವ ಜಾತಿ?” ಎಂದು ಕೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಅವರ ಬಳಿ ಎಷ್ಟು ಆಸ್ತಿ ಇದೆ?”, “ಎಷ್ಟು ಸಂಬಳ ಬರುತ್ತದೆ?”, “ಯಾವ ಕಾರು ಇದೆ?”, “ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಇದೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾಜದ ತೂಕದ ತಕ್ಕಡಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಹಣದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಇದು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. ಅವತ್ತೂ ಇತ್ತು, ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಹಣವಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಈಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದು ಗಂಭೀರ ವಿಷಯ. ಸರ್ವೇ ಗುಣಾಃ ಕಾಂಚಮಾಶ್ರಯಂತಿ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳು ಹಣವಂತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲು ಎನ್ನುವುದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯ.
ಇಂದು ಯಶಸ್ಸಿನ ಅರ್ಥವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯವನು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವನು ಎಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಏನು ಕಲಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಯಾವ ಕೋರ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಳ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಇರುವ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಹೀಗೆ ಹಣವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸೋಣ. ಹಣದಿಂದ ಮನೆ ಖರೀದಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಔಷಧಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನಲ್ಲ. ದುಬಾರಿ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಿದ್ರೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನಲ್ಲ. ಪರಿಚಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು; ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹವನ್ನಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಹಣವೇ ಮನುಷ್ಯನ ಮೌಲ್ಯದ ಅಂತಿಮ ಮಾನದಂಡ ಎಂದು ನಾವು ಹೇಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ?
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಈ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ದುಬಾರಿ ಕಾರುಗಳು, ಐಷಾರಾಮಿ ಮನೆಗಳು, ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಗಳು, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಉಡುಪುಗಳು, ದುಬಾರಿ ಜೀವನಶೈಲಿ ಇವೆಲ್ಲ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಸರಳತೆ, ಸೇವಾಭಾವ, ಜ್ಞಾನ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಇವುಗಳು ಅಷ್ಟೇ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಏನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತೇವೆಯೋ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಅದನ್ನೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅರ್ಥ ಎಂದು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರ ಪಾತ್ರವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ “ಬಹಳ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆಯೇ? ಅಥವಾ “ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗು” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆಯೇ? ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎರಡೂ ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ಕ್ರಮ ಯಾವುದು? ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗುವುದು ಮೊದಲ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು; ಹಣ ಅದರ ನಂತರ ಬರಬೇಕು. ಹಣವಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಆಶೀರ್ವಾದ. ಆದರೆ ಹಣವಿದ್ದರೂ ಮನುಷ್ಯತ್ವವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಾಗಬಹುದು.
ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲಕ ನಾನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಓದುಗರನ್ನೂ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಅವರ ಹಣವನ್ನು ನೋಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆಯೇ? ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ವರ್ತನೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ನನ್ನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನಾನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತೇನೆಯೇ? ಅಥವಾ ನನ್ನ ಜೀವನದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತೇನೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಾವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದರೆ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಭ್ರಮೆ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೆವು. ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮದ ಘನತೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡೆವು. ಮೂರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದೆವು. ಈಗ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಣವೂ ಅದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮುಖವಾಗಬಹುದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಕೊನೆಗೆ ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ.
ನಾನು ಹಣವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆಯೇ? ಅಥವಾ ಹಣವೇ ನನ್ನ ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಈ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ದಿನದಿಂದ, ಹಣ ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ನಾವು ಅರಿಯದೆಯೇ ಹಣದ ಗುಲಾಮರಾಗುತ್ತೇವೆ.
ಏಕೆಂದರೆ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ; ಹಣವಿರುವವನನ್ನೂ, ಹಣವಿಲ್ಲದವನನ್ನೂ ಒಂದೇ ಘನತೆಯಿಂದ ನೋಡುವ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ.
