ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿಗೆ ವಿರೋಧ ಯಾಕೆ?

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿಗೆ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿರೋಧ ಯಾಕೆ? ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶವೇ ಇದ್ದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇನು? ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜನರು “ನಮ್ಮ ಜಮೀನು, ನಮ್ಮ ಮನೆ, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಯಾಕೆ?

ಈ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಜವಾದ ಚರ್ಚೆ ಅಡಗಿದೆ.

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವುದು 2013ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ನೀಡಿದ ವರದಿ. ಆ ವರದಿಯ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈಗ 27 ಜುಲೈ 2026ರಂದು ಹೊರಬಂದಿರುವುದು ಏಳನೇ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆ. ಅಂದರೆ 2013ರ ವರದಿ ಮತ್ತು 2026ರ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ದಾಖಲೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕರಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೂ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಅಲ್ಲ. 2026ರ ಕರಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು—ಒಟ್ಟು ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳ 56,825.7 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲಿಗೆ 20,668 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹಾಗೂ 1,449 ಗ್ರಾಮಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವ ಬಂದಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹುಟ್ಟುವುದು ಸಹಜ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣ, ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಡಿ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಒಬ್ಬ ರೈತನ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

“ನಮ್ಮ ಜಮೀನು ಏನಾಗುತ್ತದೆ?” ಎಂಬ ಮೊದಲ ಆತಂಕ

ಮಲೆನಾಡಿನ ವಿರೋಧದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಭೂಮಿಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ.

ಒಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯವಿರಬಹುದು, ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕಾಫಿ ತೋಟವಿರಬಹುದು, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಅಡಿಕೆ ತೋಟ, ಮನೆ, ರಸ್ತೆ, ಶಾಲೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೃಷಿ ಜಮೀನು ಇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ, “ನಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ನಿಖರ ಗಡಿ ಯಾವುದು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿರೋಧದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಇದೇ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದೆ. 2026ರ ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ, ತೋಟಗಳು, ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿ ನೀಡಿ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನೂ ರಾಜ್ಯ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಜಮೀನನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ESA ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಅದನ್ನು ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಜಮೀನು ಹಸ್ತಾಂತರ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ “ಖಾಸಗಿ ಜಮೀನು ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮವೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ESA ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲುಗಣಿ, ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಬರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಜನರ ಆತಂಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ ಭಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ “ಎಲ್ಲ ಜಮೀನು ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದೂ ದಾಖಲೆ ಆಧಾರಿತ ಮಾತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಎರಡನೆಯ ಕಾರಣ — ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಭವಿಷ್ಯ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ “ಅರಣ್ಯ” ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಕಾಫಿ, ಅಡಿಕೆ, ಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವ ಬಂದಾಗ, “ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬರುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ.

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಭಯದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನೋಡಬೇಕು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಕರಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಲ್ಲ; ದೊಡ್ಡ ಪರಿಸರ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅದರ ಕೇಂದ್ರ ಉದ್ದೇಶವೆಂದು ಕೇಂದ್ರದ ಹಿಂದಿನ ಕರಡು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಜನರಿಗೆ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

“ಕೃಷಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. “ಕೃಷಿಗೆ ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ವಾಕ್ಯವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಯಾವ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಏನು ನಿಯಮ? ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಏನು ನಿಯಮ? ತೋಟ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಏನು ನಿಯಮ? ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಏನು ನಿಯಮ? ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು.

“ಜನರ ಭಯವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಬೇಡಿ. ಆದರೆ ಭಯವನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಕೂಡ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಡಿ. ದಾಖಲೆ ತೆರೆದು ನೋಡೋಣ.”

https://www.moef.gov.in/orders/

https://moef.gov.in/esa-notifications

ಮೂರನೆಯ ಕಾರಣ — ರಸ್ತೆ, ಮನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಕಠಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ. ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆ, ವಿದ್ಯುತ್, ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳು.

ಆದ್ದರಿಂದ “ESA ಬಂದರೆ ರಸ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆಯೇ?”, “ಶಾಲೆ ಕಟ್ಟಬಹುದೇ?”, “ಹೊಸ ಮನೆ ಕಟ್ಟಬಹುದೇ?”, “ಆಸ್ಪತ್ರೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಹಜ.

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲುಗಣಿ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕೆಂಪು ವರ್ಗದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಕೆಲವು ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಅಥವಾ ಕಠಿಣ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಇದನ್ನು “ಎಲ್ಲ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ” ಅಥವಾ “ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಓದುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ನಿಖರ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜನರಿಗೆ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.

ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕಾರಣ — ಉಪಗ್ರಹ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ನೆಲದ ವಾಸ್ತವದ ನಡುವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪವೆಂದರೆ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾದ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ನೆಲದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆಯೇ?

ಒಂದು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಕಾಣಿಸುವ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ತೋಟ ಇರಬಹುದು, ಕೃಷಿ ಇರಬಹುದು, ಹಳೆಯ ವಸತಿ ಇರಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ಅದರ ಇಂದಿನ ಭೂಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿಲುವು ಕೂಡ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ. 2026ರ ವಿಧಾನಮಂಡಲ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ನೆಲಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ನಿಖರ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ “ಉಪಗ್ರಹ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಎಂದರೆ ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದು ಸರಿಯಾದ ವಾದವಲ್ಲ. ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಭೂಬಳಕೆ ಗುರುತಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನ. ಆದರೆ ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲಮಟ್ಟದ ಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಮಂಜಸವಾದುದು.

ಐದನೆಯ ಕಾರಣ — ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಗೊಂದಲ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರ ಭಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ESA ಮಾತ್ರ ಮಲೆನಾಡಿನ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಏಕೈಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ, ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕು, ಕಂದಾಯ ಭೂಮಿ, “ಡೀಮ್ಡ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್” ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಇವೆ.

ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಹಳೆಯ ಭೂವರ್ಗೀಕರಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ದಾಖಲೆ, ಹಕ್ಕು, ಬಗರ್ ಹುಕುಂ, ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಚರ್ಚೆ ಬಂದರೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಹೆಚ್ಚುವುದು ಸಹಜ.

2026ರ ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಗರ್ ಹುಕುಂ, ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕು, ಡೀಮ್ಡ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್, ಭೂಮಿ ಮಂಜೂರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೂ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೂ “ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ” ಮೇಲೆ ಹಾಕುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಹೊಸ ESA ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಭೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆ ಬೆರೆಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಜನರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಆರನೆಯ ಕಾರಣ — ಜನರಿಗೆ ಮೊದಲು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತೇ?

ಇದು ಬಹುಶಃ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವಾದದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಒಂದು ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮ ತರಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಮೊದಲು ಏನು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ?

“ನಿಮ್ಮ ಊರು ESA ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ” ಎನ್ನುವುದು ಮಾಹಿತಿ ಅಲ್ಲ. ಅದರ ನಂತರದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ನಿಮ್ಮ ಈಗಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಏನು ನಿಯಮ? ಹೊಸ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಏನು ನಿಯಮ? ಹಳೆಯ ಮನೆಯನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದೇ? ರಸ್ತೆ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹೇಗೆ? ಶಾಲೆ ಅಥವಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಏನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ? ತೋಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಏನು ನಿಯಮ? ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಣಿಗೆ ಏನು ನಿಯಮ? ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಪಾತ್ರ ಏನು? ಜನರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ದಾಖಲೆ ಆಧಾರಿತ ಉತ್ತರ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಖಾಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ವದಂತಿಗಳು ತುಂಬುತ್ತವೆ.

ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ “ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ” ಎಂಬ ಪದವೇ ಜನರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಪದವಾಗಬಹುದು.

ಏಳನೆಯ ಕಾರಣ — ವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಿಯಮಗಳೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಾಸವೂ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ “ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳದೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಸರ ನೀತಿಗೂ ವಿರೋಧ ಎದುರಾಗಬಹುದು.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರಿಗೆ “ಪ್ರತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿರೋಧವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬಹುದೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. ಈ ಎರಡು ಆತಂಕಗಳೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬಹುದು.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರನ್ನು ಪರಿಸರ ವಿರೋಧಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ರೈತ ವಿರೋಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಬದುಕನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲೂ ಇದೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇನು?

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಪಡೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೇವಲ “ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು” ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರ, ಪರಿಸರ ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಹುಡುಕುವುದು ಅದರ ಕಾರ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. 2013ರ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ವರದಿಯ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ “ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ” ಜೊತೆಗೆ “ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ” ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಕೇವಲ “ರೈತರ ವಿರುದ್ಧದ ವರದಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ತಜ್ಞರ ವರದಿ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರದ ಕರಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಬೇರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ. ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯ ಕೃಷಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, ಯಾವ ರಸ್ತೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಶಾಲೆ ಅಥವಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಇದೆ, ಯಾವ ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದಾಖಲೆ ಏನು? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅನುಷ್ಠಾನದ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ.

ಹಾಗಾದರೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೇಡವೇ?

ಇಲ್ಲ. ಅದೂ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸರಪಳಿ ಅಲ್ಲ. ಇದು ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು, ನದಿಗಳ ಉಗಮ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಮಣ್ಣು, ಕಾಡು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀರಿನ ಹರಿವು, ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ಥಿರತೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದ ಜನಜೀವನಕ್ಕೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ “ರೈತರ ಬದುಕು ಮುಖ್ಯ” ಎನ್ನುವುದೂ ಸತ್ಯ. “ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ಮುಖ್ಯ” ಎನ್ನುವುದೂ ಸತ್ಯ. ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಸತ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಬದಲು, ಎರಡನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿರೋಧ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. 27 ಜುಲೈ 2026ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಏಳನೇ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಕರಡು 25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರವರೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಮಂಡಲವು ಕರಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪದಿರುವ ನಿಲುವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ನೆಲಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ, ತೋಟಗಳು, ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿಖರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ.

ಇದು ಈಗ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ವರದಿಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆ, ರಾಜ್ಯದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೀವಂತ ನೀತಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ನಿಜವಾದ ಚರ್ಚೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು?

ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಗೆ ವಿರೋಧ ಯಾಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರಳ ಉತ್ತರವೆಂದರೆ—ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕವಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪದರಗಳಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ನಿಖರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. ಮನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. ಹಳೆಯ ಭೂ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. ನೆಲಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅಗತ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಬದುಕಿನ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ.

ಇವುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲು “ವರದಿ ಪರ” ಅಥವಾ “ವರದಿ ವಿರೋಧ” ಎಂಬ ಎರಡು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಯಾವ ಪ್ರದೇಶ ESA ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು. ನಂತರ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಓದಬೇಕು. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ರೈತನಿಗೆ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ, ಮನೆ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ, ತೋಟಗಾರನಿಗೆ, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಏನು ಪರಿಣಾಮ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು.

ಅದರ ನಂತರವೇ ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಭಯವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಬಾರದು; ಭಯವನ್ನೇ ಸತ್ಯವೆಂದೂ ಭಾವಿಸಬಾರದು

ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರ ಭಯವನ್ನು “ಅವರಿಗೆ ಏನೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು ತಪ್ಪು. ಅದೇ ರೀತಿ ಹರಿದಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಯದ ಮಾತನ್ನೂ “ಸರ್ಕಾರ ಖಂಡಿತ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದೂ ತಪ್ಪು.

ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ದಾಖಲೆ ತೆರೆದು ನೋಡಬೇಕು. “ನಮ್ಮ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಜಮೀನು ನಾಳೆಯಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಜಮೀನಾಗುತ್ತದೆಯೇ?” “ಕೃಷಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೇ?” “ರಸ್ತೆಗಳು ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆಯೇ?” “ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಯೇ?” “ಹೊಸ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?” “ಯಾವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿಷೇಧವಿದೆ?” “ಯಾವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ?”

ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮೂಲ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ವಿಧಿ, ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಚರ್ಚೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಕಾಡು, ನೀರು, ಮಣ್ಣು , ಕೃಷಿ, ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಜನ ಎಲ್ಲರೂ ಉಳಿಯಬೇಕು.

ಈ ಆರು ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸಿ ಉಳಿದ ಐದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಬಲ್ಲ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಸವಾಲು.

ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ “ಯಾರು ಸರಿ?” ಎಂಬುದಾಗಿರಬಾರದು. “ದಾಖಲೆ ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?” “ನಮ್ಮ ನೆಲದ ವಾಸ್ತವ ಏನು?” “ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ?” “ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ?”

ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ—

“ಇವೆರಡನ್ನೂ ಉಳಿಸುವ ದಾರಿ ಯಾವುದು?” ಇದೇ ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕು.