ಮನುಷ್ಯ ಯಾಕೆ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ‘ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆ’ಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾನೆ?

ಒಬ್ಬನನ್ನು ಕೆಡವಲು ಅವನ ಕೆಲಸ ಸಾಕಾಗದಾಗ, ಅವನ ಬದುಕನ್ನೇ ಆಯುಧ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಯಾಕೆ?

ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆಯೆಂಬ ಕೊನೆಯ ಅಸ್ತ್ರ

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದಾಗ ನಾವು ಮೊದಲು ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ?

ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಅವನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಅವನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಅವನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಫಲ ಕೊಡದಾಗ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ದಾರಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾಗದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕೆಡವಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆ.

ಟಿ. ನರಸೀಪುರ ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಧನಂಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ನೀಡಿದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ವಿಡಿಯೋ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಿದಾಡಿದ ನಂತರ, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಈ ನಡುವೆ ಅವರ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳೂ ಮತ್ತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬರು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಆ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮದುವೆಯಾಗಿರುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದ ಆರೋಪವೂ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು. (Asianet Suvarna News)

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಧನಂಜಯ್ ನಿರ್ದೋಷಿಯೇ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೇ ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಾದದ್ದು ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬೇರೆ. ಒಬ್ಬ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಇಂದಿನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು, ನಾವು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನ ಹಳೆಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ದೂರ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು?

ಕೆಲಸ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು

ಒಬ್ಬ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಕೆದಕುವುದಲ್ಲ. ಅವರ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಕಾನೂನಿನ ಯಾವ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕೊಡಬಹುದು. ಅವರು ಯಾರ ಮೇಲಾದರೂ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ್ದರೆ, ಆ ಪ್ರಕರಣದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡಬಹುದು. ಅವರು ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಇಲಾಖಾ ತನಿಖೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬಹುದು. ಅಂದರೆ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೃತ್ಯದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು.

ಆದರೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ “ಅವರು ಏನು ಮಾಡಿದರು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ “ಅವರು ಯಾವ ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಬದಲಾವಣೆ.

ಏಕೆಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವುದು ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆ.

ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆ ಯಾಕೆ ಕೊನೆಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ?

ಏಕೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಾದವನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು ಸುಲಭ. “ಅವರು ತಪ್ಪು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಬೇಕು. “ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯವರೇ ಅಲ್ಲ” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಜನರ ಕುತೂಹಲ ಸಾಕು. ಇದೇ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆಯ ಶಕ್ತಿ.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಳೆಯ ಸಂಬಂಧ, ಕುಟುಂಬದ ವಿಚಾರ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ, ಹಳೆಯ ಆರೋಪ, ಹಳೆಯ ಫೋಟೋ, ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಯುಧಗಳಾಗಬಹುದು. ಆರೋಪ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆಯೇ? ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಏನು? ತನಿಖೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದೆ? ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ತಾಳ್ಮೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. “ಏನೋ ಇದೆ ಅಂತಾನೇ!” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪೂರ್ವನಿರ್ಣಯ.

ಆದರೆ ಹಳೆಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತುಬಿಡಬೇಕೇ?

ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಿಷಯದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂದೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕರ್ತವ್ಯ. ಅಧಿಕಾರಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಡೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಧಾನವಿದೆ.

ಆರೋಪ ಬೇರೆ. ಸತ್ಯ ಬೇರೆ. ತನಿಖೆ ಬೇರೆ. ತೀರ್ಪು ಬೇರೆ. ಆರೋಪ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ “ಆರೋಪ ಇದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಏನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು” ಎನ್ನುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆರೋಪವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ತಪ್ಪು ಸಾಬೀತಾದರೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಸಾಬೀತಾಗದ ಆರೋಪವನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು.

ಧನಂಜಯ್ ಪ್ರಕರಣ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ

ಟಿ. ನರಸೀಪುರದ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಧನಂಜಯ್ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿರುವುದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಬೆದರಿಕೆಯ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಬಂದ ನಂತರ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. (Hindustan Times)

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೀಗಿರಬೇಕು –

ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತೇ?

ಅವರ ಭಾಷೆ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹುದ್ದೆಗೆ ತಕ್ಕದ್ದಿತ್ತೇ?

ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸಮುದಾಯದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ?

ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ?

ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಇತರ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿದೆಯೇ?

ಇವೆಲ್ಲವೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.

ಆದರೆ ಇದರ ಬದಲು “ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆರೋಪವಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಹೇಳುವುದೆಲ್ಲ ಸುಳ್ಳು” ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ತರ್ಕವಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಪವು ಅವನ ಇಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತನ್ನೂ ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ಸುಳ್ಳಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅದೇ ರೀತಿ, ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ ಇಂದು ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವನ ಹಿಂದಿನ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು.

ನಾವು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಲ್ಲ, ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಕಲಿಯಬೇಕಿದೆ

ಇದು ಕೇವಲ ಧನಂಜಯ್ ಅವರ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರ ವಾದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಬದಲು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಅವರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಎಳೆದು ತರುತ್ತೇವೆ. ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಹಳೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕೆದಕುತ್ತೇವೆ. ಹಳೆಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ವೈರಲ್ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ಅವರು ಹೇಳಿದ ವಿಷಯದಿಂದ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಏಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಗೊತ್ತೇ? ಏಕೆಂದರೆ ನಾಳೆ ಇದೇ ಆಯುಧ ನಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧವೂ ಬಳಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಇಂದು ನಾವು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಎಳೆದರೆ, ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕು ಕೂಡ ಅದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡಬಹುದು.

ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದಲ್ಲ

ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆ ಎಂದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಜವಾದ ಘಟನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾದ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವುದೂ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆಯ ತಂತ್ರವಾಗಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಘಟನೆ ಇರಬಹುದು. ಒಂದು ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣ ಇರಬಹುದು. ಒಂದು ಹಳೆಯ ಸಂಬಂಧ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಇಂದಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಬಳಸಿದಾಗ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ – “ಈ ಮಾಹಿತಿ ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೇ?”

ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು. ಸುದ್ದಿಯ ಮೌಲ್ಯವೆಂದರೆ ಕೇವಲ “ಇದು ಸತ್ಯವೇ?” ಎಂಬುದಲ್ಲ. “ಇದು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವೇ?” ಎನ್ನುವುದು.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲೇಬೇಕು — ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ

ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಮಾತು, ಕ್ರಮ, ತನಿಖೆ, ಅಧಿಕಾರದ ಬಳಕೆ — ಎಲ್ಲವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಮಾರ್ಗ ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಬದುಕನ್ನು ಕೆದಕುವುದಲ್ಲ. ಅವರ ಅಧಿಕಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು. ಇದು ದುರ್ಬಲ ಆಯುಧವಲ್ಲ. ಇದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬಲವಾದ ಆಯುಧ.

ಕೊನೆಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆ ಯಾಕೆ?

ಬಹುಶಃ ಕಾರಣ ಸರಳ. ವಾದದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ “ಕೊನೆಯ ಅಸ್ತ್ರ”ವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಮಾಜವಾಗಿ ನಾವು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.

“ನನಗೆ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ” ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ. “ಅವರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ” ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆರೋಪ. “ಅವರು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು” ಎಂಬುದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿರ್ಣಯ. ಈ ಮೂರು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೊನೆಗೆ ಉಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ, ಸತ್ಯ

ಟಿ. ನರಸೀಪುರದ ಈ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಧನಂಜಯ್ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಯಾವ ತಪ್ಪು? ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸತ್ಯ? ಯಾವುದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ? ಯಾವುದು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿದೆ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕು.

ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವಾಗ ನಾವು ಮತ್ತೊಂದು ತಪ್ಪು ಮಾಡಬಾರದು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಪವಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಬಾರದು. ಅವರ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ. ಅವರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ. ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ. ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೇಳೋಣ. ಆದರೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಬಿಡೋಣ.

ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೂ ನ್ಯಾಯದ ಅದೇ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು. ಅದೇ ನಾಗರಿಕತೆ. ಅದೇ ಮಾಧ್ಯಮದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಅದೇ ಕಾನೂನಿನ ಗೌರವ.

ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಅದೇ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವಧೆಯ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಸಮಾಜವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ .