ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ “ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ” ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕಾರವಲ್ಲ.
ಅದು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂಘರ್ಷ ಮೌನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:
“ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹನೆ ಇಲ್ಲ, ಗೌರವ ಇಲ್ಲ.”
ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ:
“ನಮ್ಮ ಭಾವನೆ, ಆಯಾಸ, ಬದುಕು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ — ಇವುಗಳಿಗೂ ಬೆಲೆ ಇರಬೇಕಲ್ಲವೇ?”
ಈ ಮೌನ ಸಂಘರ್ಷ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮನೆಗಳೊಳಗೆ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ:
- ಮಾತಿಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬಗಳು,
- ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧಗಳು,
- ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳು,
- ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿರುವ ಹಿರಿಯರು,
- ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳು.
ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನೆಂದರೆ —
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣ ಯಾರು?
ಹಿರಿಯರೇ?
ಯುವಕರೇ?
ಬಹುಶಃ ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲ.
ಬಹುಶಃ ಕಾಲವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಗೌರವ ಎಂದರೆ ಮೌನವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ?
ಹಿಂದೆ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದುಕುವ ಮನೆಗಳು,
ಒಂದು ಆದಾಯದ ಜೀವನ,
ಸೀಮಿತ ಆಯ್ಕೆಗಳು,
ಕುಟುಂಬ ಕೇಂದ್ರಿತ ಬದುಕು.
ಅಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗಿಂತ ಕುಟುಂಬದ ಉಳಿವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ:
- ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ,
- ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ,
- ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ,
- ಆತ್ಮಗೌರವದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು:
“ಗೌರವ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ… ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕು, ಆಯ್ಕೆ, ಭಾವನೆಗಳಿಗೂ ಜಾಗ ಇರಬೇಕಲ್ಲವೇ?”
ಇದು ದುರಹಂಕಾರವಲ್ಲ.
ಇದು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ.
ಹಿರಿಯರಿಗೂ ಒಂದು ಭಯ ಇದೆ
ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ಮಾತ್ರ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಹಿರಿಯರೊಳಗೂ ಒಂದು ಮೌನ ಭಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
- “ಮಕ್ಕಳು ದೂರವಾಗಿಬಿಡ್ತಾರೋ?”
- “ನಮ್ಮ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿತ್ತೋ?”
- “ನಾವು ಬೇಡವಾದವರಾಗಿಬಿಟ್ಟೇವೋ?”
- “ಈ ಹೊಸ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸ್ಥಾನ ಉಳಿದಿದೆಯೇ?”
ಬಹಳ ಹಿರಿಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕಿರುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಗುರುತು, ಅವರ ಪ್ರೀತಿ, ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಕುಟುಂಬದ ಸುತ್ತ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮದೇ ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ನಿರಾಕರಣೆಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು.
ಅದರೊಳಗೆ ನೋವೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅಸಹಾಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಕುಟುಂಬಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ – ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯ ಕೊರತೆ
ಬಹಳ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಜಗಳದ ಮೂಲ ಕಾರಣ ದುಷ್ಟತನವಲ್ಲ.
ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು.
ಹಿರಿಯರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.
ಒಬ್ಬರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:
“ನಾವು ಇಷ್ಟು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದೇವೆ.”
ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಒಳಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ:
“ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ… ಆದರೆ ಉಸಿರಾಡಲು ಜಾಗ ಬೇಕು.”
ಆದರೆ ಈ ಎರಡು ಮನಸ್ಸುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಲ್ಲಿ ಮೌನ ಬೆಳೆದು, ಮೌನವೇ ಅಂತರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮಗೌರವ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ – ಎರಡೂ ಒಂದಲ್ಲ
ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಏನೆಂದರೆ —
ತಮ್ಮ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರನ್ನು “ಅಹಂಕಾರಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು “ಬೇಡ” ಎನ್ನುವ ಮಾತೂ ದುರಹಂಕಾರವಲ್ಲ.
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೌನವೂ ಗೌರವವಲ್ಲ.
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೂ ಆರೋಗ್ಯಕರವಲ್ಲ.
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತ್ಯಾಗವೂ ಪವಿತ್ರವಲ್ಲ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದು ಸಂಬಂಧ ಕಳಚುವುದು ಅಲ್ಲ.
ಸಂಬಂಧ ಉಸಿರುಗಟ್ಟದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದೇಕೆ?
ಇದು ಕೇವಲ “ಕೆಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳು” ಎಂಬ ಸರಳ ಕಥೆಯಲ್ಲ.
ಇದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪದರಗಳಿವೆ:
- ನಗರ ಜೀವನ
- ಉದ್ಯೋಗ ಒತ್ತಡ
- ಸಣ್ಣ ಮನೆಗಳು
- ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ
- ತಲೆಮಾರಿನ ಚಿಂತನೆಯ ಅಂತರ
- ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಯಾಸ
- ಏಕಾಂತ
- ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಘರ್ಷಗಳು
ಕೆಲವರು ಹಿರಿಯರನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅದು ನೋವಿನ ಸಂಗತಿ.
ಆದರೆ ಕೆಲ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಳ್ಳೆಯವರೇ ಇದ್ದರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದುಕಲು ಮಾನಸಿಕ ಜಾಗ ಉಳಿಯದೇ ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಸಮಾಜ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಗೌರವ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಭಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು
ಹಿರಿಯರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳು ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಮಕ್ಕಳು ಹಿರಿಯರನ್ನು “ಹಳೆಯ ಕಾಲದವರು” ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರೆ, ಹಿರಿಯರು ಒಳಗೆ ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅರಿವು ಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಹಿರಿಯರು ಅರಿಯಬೇಕಾದದ್ದು:
- ಇಂದಿನ ಜೀವನ ವೇಗ ಬೇರೆ,
- ಒತ್ತಡ ಬೇರೆ,
- ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳು ಬೇರೆ.
ಯುವಕರು ಅರಿಯಬೇಕಾದದ್ದು:
- ಹಿರಿಯರ ಕಠಿಣ ಮಾತಿನ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರೀತಿ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ,
- ಅವರ ಭಯ, ಏಕಾಂತ, ಅನಾವಶ್ಯಕತೆಯ ಭಾವನೆ ತುಂಬಾ ಆಳವಾಗಿರಬಹುದು.
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ…
- ಮಾತಿನ ಸ್ವರ ಬದಲಾಗಬೇಕು
- ಕೇಳುವ ಗುಣ ಹೆಚ್ಚಬೇಕು
- ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಜಾಗ ಬೇಕು
- ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವಕ್ಕೂ ಬೆಲೆ ಇರಬೇಕು
- ಯುವಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿಗೂ ಗೌರವ ಇರಬೇಕು
- “ನಾನು ಮಾತ್ರ ಸರಿ” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು
ಕುಟುಂಬ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ರಕ್ತಸಂಬಂಧವಲ್ಲ.
ಅದು ಪರಸ್ಪರ ಮಾನಸಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡುವುದು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ.
ಆದರೆ ಆ ಗೌರವದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಅದೇ ರೀತಿ ಆತ್ಮಗೌರವದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಭಾರವೆಂದು ಕಾಣುವುದೂ ಮಾನವೀಯವಲ್ಲ.
ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ:
- ಪ್ರೀತಿ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ,
- ತ್ಯಾಗ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ,
- ಭಯವೂ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೇ ಮುಖ್ಯ.
ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಒಂದೇ —
“ನನ್ನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿ” ಎಂಬ ಭಾವನೆ.
