ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರೆ ಬದುಕು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಭಾವನೆಗಳು ಮಾನವನ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಸಂತೋಷ, ದುಃಖ, ಕೋಪ, ಭಯ, ನಿರಾಶೆ, ಪ್ರೀತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಮಾನವ ಅನುಭವದ ಸಹಜ ಅಂಶಗಳು. ಆದರೂ ಬಹುಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯದೇ ದೊಡ್ಡವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಒತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲದ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಸಮತೋಲನದ ಮಾರ್ಗವೇ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು (Emotional Awareness).

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಎಂದರೆ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅಲ್ಲ. ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇದು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಉದಯಿಸುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವ, ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ತೀರ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಜಾಗ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಈ ಅರಿವು ಮೌನವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಘೋಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇಲ್ಲದೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಎಂದರೇನು?

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಎಂದರೆ — ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಉದಯಿಸುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕದೆ, ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ಜಗಳ ಮಾಡದೆ, ಮೌನವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಅದು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಲ್ಲ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವನು ಆ ಕೋಪವನ್ನು ಒಳಗೊಳಗೆ ಒತ್ತಿಹಿಡಿಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಮೇಲೆ ಹೊರಹಾಕಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಂತು ತನ್ನೊಳಗೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ: “ಈಗ ನನಗೆ ಏನು ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತಿದೆ?” ಅವನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ — ಇದು ಕೋಪ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಗೌರವ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನೋವು. ಈ ಅರಿವು ಬಂದಾಗಲೇ ಕೋಪದ ತೀವ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ: ಭಾವನೆಗಳು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲ, ಅವು ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಅಗತ್ಯಗಳ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು. ನಾವು ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಕಲಿತಾಗ, ನಮ್ಮ ಜೀವನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾನವೀಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದ್ರೇಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ನಡುವಿನ ವಿರಾಮ

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಉದ್ರೇಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ನಡುವೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ವಿರಾಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು. ಉದ್ರೇಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ನಡುವಿನ ವಿರಾಮ ಎಂದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ದೊರೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದ ಸಣ್ಣ ಜಾಗ. ಯಾರಾದರೂ ಕಠಿಣ ಮಾತು ಆಡಿದಾಗ, ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಏನಾದರೂ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದಾಗ, ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸ ನಮಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ಉಸಿರೆಳೆದಾಗ, ನಾವು ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗ ಓದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಕೂಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವಳು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ತನ್ನೊಳಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡರೆ — “ನಾನು ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅವನ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” — ಆ ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ ಅವಳ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಕಾಳಜಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿರಾಮವೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಜಾಗೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಉದ್ರೇಕವನ್ನು ನಾವು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾರೆವು, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಬಹುದು. ಆ ಸಣ್ಣ ವಿರಾಮದಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಪ್ರೌಢಿಮೆ, ನಮ್ಮ ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಶಕ್ತಿ ಮೌನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಭಾವನೆಗಳು ಸಂದೇಶವಾಗಿವೆ

ಪ್ರತಿ ಭಾವನೆಗೂ ಒಂದು ಸಂದೇಶವಿರುತ್ತದೆ. ಭಾವನೆಗಳು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಗತ್ಯಗಳು, ನಮ್ಮ ಮಿತಿಗಳು, ನಮ್ಮ ನೋವುಗಳು ಮಾತಾಡುವ ಭಾಷೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತೇವೆ, ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು “ಕೆಟ್ಟವು” ಎಂದು ಮುದ್ರೆ ಹಾಕುತ್ತೇವೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು: ಈ ಭಾವನೆ ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ?

ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು “ನಾನು ಕೋಪಿಷ್ಠ” ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕೋಪದ ಒಳಗೆ ಮರೆತಿರುವ ಸಂದೇಶವೇನೆಂದರೆ — ನನ್ನ ಗಡಿ ದಾಟಲಾಗಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೋಪ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕೋಪ ಅಂದರೆ ನೀವು ಕೆಟ್ಟವರು ಎಂಬುದಲ್ಲ. ಕೋಪ ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಸ್ವಗೌರವ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ: ಯಾವ ಗಡಿ ದಾಟಲಾಗಿದೆ? ನನಗೆ ಏನು ಬೇಕು?

ದುಃಖ ಬಂದಾಗ ನಾವು ಅದನ್ನು ದುರ್ಬಲತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ದುಃಖದ ಸಂದೇಶವೇನೆಂದರೆ — ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ವಿದಾಯ. ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು, ಸಂಬಂಧದ ಅಂತ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ನೀವು ಕನಸುಕಂಡ ಜೀವನದ ನಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು. ದುಃಖ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಏನೋ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿತ್ತು. ದುಃಖವನ್ನು ಒತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಕೊಟ್ಟಾಗ ನಾವು ಅರಿಯುತ್ತೇವೆ — ನಾವು ಪ್ರೀತಿಸಬಲ್ಲವರು ಎಂಬುದೇ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ.

ಭಯ ಬಂದಾಗ ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನು ದುರ್ಬಲರೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಯದ ಸಂದೇಶವೇನೆಂದರೆ — ಅಪಾಯದ ಭಾವನೆ. ಅದು ನಿಜವಾದ ಅಪಾಯವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಬಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಭಾವನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಭಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ನಾನು ಸುರಕ್ಷಿತವೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ನಾವು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಏನು ಬದಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಆತಂಕ (anxiety) ಬಂದಾಗ ನಾವು “ನಾನು ಹಾಳಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆತಂಕದ ಸಂದೇಶವೇನೆಂದರೆ — ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ. ಮುಂದೇನು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲದಾಗ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಾಗ ಆತಂಕ ಬರುತ್ತದೆ. ಆತಂಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಬೇಕು. ನನಗೆ ಭರವಸೆ ಬೇಕು. ಇದು ದುರ್ಬಲತೆ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಮಾನವೀಯತೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ: ಭಾವನೆಗಳು ನಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಇಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿವೆ. ಅವು ನಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಬಂದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಮ್ಮ ಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಬಂದಿವೆ. ನಾವು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ನೋಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಸಂದೇಶವಾಹಕರಂತೆ ಕೇಳಲು ಕಲಿತ ದಿನದಿಂದಲೇ, ಜೀವನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟ, ಹೆಚ್ಚು ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇಹವೂ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ

ದೇಹವೂ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಭಾವನೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗುರುತು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ದೇಹದ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತ್ರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಗಮನ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ಕೇಳಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು: ನನ್ನ ದೇಹ ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ?

ಎದೆ ಬಿಗಿತ ಬಂದಾಗ ನಾವು ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬಹುಸಾರಿ ಆ ಬಿಗಿತದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಭಾವನೆ — ಒತ್ತಡ, ನೋವು, ಅಥವಾ ಹೇಳಲಾಗದ ಮಾತುಗಳು. ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ, ನಮ್ಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದಾಗ, ಎದೆ ಬಿಗಿತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ: ನಾನು ಏನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ? ಯಾವ ನೋವನ್ನು ಒಳಗೊಳಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ?

ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಅನ್ನಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆತಂಕದ ಭಾಷೆ. ಯಾವುದೋ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಯಾವುದೋ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ತಪ್ಪಾಗುವ ಭಯ ಇದ್ದಾಗ ಹೊಟ್ಟೆ ಗಟ್ಟಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ನನಗೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬೇಕು. ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಬೇಕು. ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕೇಳದೇ ಹೋದರೆ ಆತಂಕ ಜೋರಾಗುತ್ತದೆ.

ಕತ್ತು ಬಿಗಿತ ಬಂದಾಗ ಅದು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ — ನಾನು ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತನ್ನು ನುಂಗಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಯಾರನ್ನಾದರೂ ನೋಯಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ, ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದಾಗ ಕತ್ತು ಬಿಗಿಯಾಗಬಹುದು. ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ: ನಾನು ಯಾವ ಮಾತನ್ನು ನನ್ನೊಳಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ?

ತಲೆಭಾರ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಅತಿಯಾದ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅದು ಅತಿಯಾದ ಚಿಂತನೆ, ಅತಿಯಾದ ಹೊಣೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಬ್ಬನೇ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸಂಕೇತ. ತಲೆಭಾರ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ನನಗೆ ವಿರಾಮ ಬೇಕು. ನನಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕು.

ದೇಹ ನಮಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಲು ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ನಾವು ದೇಹದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಕಲಿತಾಗ, ನಾವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ. ಮತ್ತು ನಾವು ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಕಲಿತಾಗ, ಜೀವನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಅಭ್ಯಾಸ

ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾವು ತಿಳಿದೇ ಕಲಿತದ್ದಲ್ಲ. ಅದು ನಮಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಕಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಠ. ಅಳುವಾಗ “ಅಳಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ “ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ” ಎಂದು ತಡೆದರು. ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ “ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಕೆಟ್ಟ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಮಾತುಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟವು: ನನ್ನ ಭಾವನೆಗಳು ತಪ್ಪು.

ಮಗು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅದು ಗಮನ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಸುರಕ್ಷತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ “ಅಳಬೇಡ” ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಶ ಮಗು ಕೇಳುವುದೇನು? ನನ್ನ ನೋವು ಅಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ. ಮಗು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಅದು ತನ್ನ ಗಡಿ ದಾಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ “ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ” ಎನ್ನುವಾಗ ಅದು ಕಲಿಯುವುದೇನು? ನನ್ನ ಗಡಿ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. “ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರು” ಎನ್ನುವುದು ಹೊರಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಅದು ಹೇಳುವುದೇನು? ನಾನು ದುರ್ಬಲವಾಗಬಾರದು. ನಾನು ಕುಸಿಯಬಾರದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ, ಅಪ್ಪನ ಸಾವಿಗೆ ಅಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದವರು: “ನೀನು ಮನೆಯ ದೊಡ್ಡವನು. ಅಳಬೇಡ.” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆ ಭಾವನೆ ಒಳಗೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದು ಕೋಪ, ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ತೊಂದರೆಯಾಗಿ ಹೊರಬರಬಹುದು. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಅಳುವುದು ದುರ್ಬಲತೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಮಾನವೀಯತೆ. ಈ ಸಂದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದ ನಾವು ವಯಸ್ಕರಾದ ಮೇಲೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ? ನೋವಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನಗುತ್ತೇವೆ. ಕೋಪ ಬಂದರೂ ಮೌನವಾಗುತ್ತೇವೆ. ದಣಿದರೂ “ಸರಿ ಇದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಹೊರಗೆ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಒಳಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗು ಇನ್ನೂ ಅಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ:
ನಾನು ನನ್ನ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಕೊಡುತ್ತೇನಾ?
ನಾನು ನನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನಾ?
ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ದುರ್ಬಲವಾಗಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತೇನಾ?

ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು ನಮಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನೋವನ್ನು ಒಳಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ದುರ್ಬಲತೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಧೈರ್ಯ.

ನೀವು ಇಂದು ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ಮಗುವಿಗೆ ಹೇಳಬಹುದು:
“ನೀನು ಅಳಬಹುದು.”
“ನೀನು ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬಹುದು.”
“ನೀನು ದಣಿಯಬಹುದು.”

ನೀನು ಮಾನವ.

ಈ ಅನುಮತಿಯಲ್ಲೇ ಗುಣಮುಖತೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಜಾಗ ನೀಡುವುದು

ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಜಾಗ ನೀಡುವುದು ಎಂದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದು ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳಿಂದ ಓಡುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಮೌನವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಂಬಂಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ದಿನವಿಡೀ ತನ್ನನ್ನು ಬ್ಯುಸಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ದುಃಖ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಒಳಗೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಂಜೆ ಅವನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು “ಇಂದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ನೋವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ತನ್ನೊಳಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಕಣ್ಣೀರು ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಕಣ್ಣೀರು ಅವನನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನನ್ನು ಹಗುರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ — ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು “ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಗೆ “ನನಗೆ ತುಂಬಾ ದಣಿವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅವಳ ಎದೆ ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಜಾಗ ನೀಡುವುದು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ: ನಾವು ಪರಿಪೂರ್ಣರಾಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ನಾವು ಮಾನವರಾಗಿರಬೇಕು. ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಅವು ನಮ್ಮನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ನಾವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಮರಳಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡೋದಿಲ್ಲ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎದುರಿನವನನ್ನು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ತನ್ನೊಳಗಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹೇಳಲು ಕಲಿತಿರುತ್ತಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪತಿ-ಪತ್ನಿ ನಡುವೆ ಜಗಳವಾದಾಗ “ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀಗೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು: “ನೀನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬರದಾಗ ನನಗೆ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ನಮ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಯುತವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಇಲ್ಲಿ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಭಾವನೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ — ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತ ನಿಮ್ಮ ಮೆಸೇಜ್‌ಗೆ ಉತ್ತರಿಸದಿದ್ದಾಗ ತಕ್ಷಣ “ಅವನಿಗೆ ನನಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ಬದಲು, ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಗಮನಿಸಬಹುದು: “ನನಗೆ ಬೇಸರವಾಗಿದೆ. ನನಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬೇಕಾಗಿದೆ.” ಈ ಅರಿವಿನಿಂದ ನೀವು ಶಾಂತವಾಗಿ ಕೇಳಬಹುದು, “ನೀನು ಬ್ಯುಸಿಯಾಗಿದ್ದೀಯಾ?” ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧವಾಗುವುದರಿಂದ ಸಂಭಾಷಣೆಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆ ಇರುವಲ್ಲಿ, ಸಂಬಂಧಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಳವಾಗುತ್ತವೆ.

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಕಲಿಯುವ ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು

1. ದಿನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ:
   “ಈಗ ನನಗೆ ಏನು ಭಾವನೆ ಇದೆ?”
2. ಭಾವನೆಗೆ ಹೆಸರು ನೀಡಿ.
3. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ.
4. ತೀರ್ಪು ಹಾಕಬೇಡಿ.
5. ಆ ಭಾವನೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕೊಡಿ.

ಇಷ್ಟು ಸಾಕು.

ಮೌನ ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಏನು?

ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಜೋರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಳಗೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಿಂದಿನಂತೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನಂತೆ ತನ್ನನ್ನೇ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಳಗಿನ ಪರಿವರ್ತನೆ. ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣಿಸದ, ಆದರೆ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ.

ಮೌನ ಶಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಜೋರಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಯಾರಿಗೂ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಒಳಗೇ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಈಗ ಅವನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮೌನವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಉಸಿರೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ನಂತರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಏನೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಳಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿವರ್ತನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ — ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಷಣ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಈಗ ಅವಳು ಮೃದುವಾಗಿ “ನಾನು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಯಾವುದೇ ಜಗಳ ಇಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಘೋಷಣೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಇದೇ ಮೌನ ಶಕ್ತಿ.

ಮೌನ ಶಕ್ತಿ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ: ನಾವು ಜೋರಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಾಕು. ಮತ್ತು ಆ ಸ್ಥಿರತೆ ಬಂದಾಗ, ಜೀವನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಂತ, ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನಿಜವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವು ಎಂದರೆ ಪರಿಪೂರ್ಣರಾಗುವುದು ಅಲ್ಲ. ಮಾನವೀಯರಾಗುವುದು. ಭಾವನೆಗಳು ಬರಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ದಾಸರಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ.ಭಾವನೆಗಳ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು . ಇದೇ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅರಿವಿನ ಶಕ್ತಿ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ :

👉 ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಗಿರವಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆಯೇ?

👉ಗಡಿಗಳನ್ನು ಇಡುವುದು ಸ್ವಾರ್ಥವೇ ಅಥವಾ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯೆ?