ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಅವಕಾಶಗಳು

ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ

ನಮ್ಮ ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ಈ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳುವ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳು ಬೇಸರ ತರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವೂ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಎಂದರೆ ಅದರ ಎಲ್ಲ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ, ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ. ಅದರೊಳಗಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕು ಉತ್ತಮವಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವುದೂ ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿಯೇ.

ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯ ಸಾಧನೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕಳೆದ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ನಿನ್ನೆ ಟಿವಿ5 ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಆಶಾ ಅವರ ಚಿತ್ರ ನನ್ನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅವರು ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ವರದಿಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವೆಂದರೆ ಇಂದಿನಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಮುಖ್ಯ ವರದಿಗಾರ್ತಿಯಂತಹ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸ್ಥಾನ ತಲುಪುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು.

ಗತಕಾಲದ ವಿಷಾದ ವರ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿಯೇ?

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಹಿಳೆಯರೂ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯದ ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಗತಿಪರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ, ಕೃಷಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಸೀಮಿತ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು.

ಆಗ ಶಿಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆಯಲು ಬೇಕಾದ ಒಂದು ಅರ್ಹತೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯುವುದು, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಎಲ್ಲ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಂತೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಗೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಿಯಬೇಕು, ಅಡುಗೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಾಲಿಸಬೇಕು, ಕೊನೆಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಗಂಡನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ತವರು ಮನೆಗೆ ಕೀರ್ತಿ ತರಬೇಕು. ಬಹುಪಾಲು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಬದುಕಿನ ಚೌಕಟ್ಟು ಇದೇ ಆಗಿತ್ತು.

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚು ಓದಬೇಕು ಎಂದರೆ ಮೊದಲು ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರಿಂದಲೇ ವಿರೋಧ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. “ಹೆಚ್ಚು ಓದಿದರೆ ನಿನಗೆ ಗಂಡು ಯಾರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ ಅಥವಾ ಬದುಕಿನ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು ಮದುವೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಓದಿದರೆ ತೋಟ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಯಾರು? ಮದುವೆಯಾಗುವವರು ಯಾರು?

ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಇದೇ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಓದಿದರೆ ತೋಟ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಯಾರು? ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಓದಿದರೆ ಮದುವೆಯಾಗುವವರು ಯಾರು? ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಂದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯ ಚಿಂತೆ, ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೃಷಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಹೀಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಾಗಿಲು ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಯ ಅಥವಾ ಹುಡುಗನ ಬದುಕಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಯುವ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೇ ಕುಂಠಿತವಾದವು. ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಓದಿದರು. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು. ನನ್ನ ಮಾವ ವಿ.ಜಿ. ಭಟ್ ಬಳಗುಳಿ, ನನ್ನ ಕಾನುಗೋಡಿನ ಸೋದರಜ್ಜ ಇಂತಹ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಅವರ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರು ನಾಲ್ಕಕ್ಷರ ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದರು. ಇಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕಿಗೆ ಹೊಸ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದವು.

ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೂ ಬದಲಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಅದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪುರುಷರು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಬೀಡಾ, ಗುಟಕ, ಕವಳ, ಸಿಗರೇಟು, ಮದ್ಯಪಾನದಂತಹ ವ್ಯಸನಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಕೂಲವಿದ್ದರೂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಅಭಾವದಿಂದ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇದನ್ನು ಇಡೀ ಸಮುದಾಯದ ಪುರುಷರ ಗುಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳ ಬದುಕನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದು.

ಇತಿಹಾಸದ ನೆರಳೇ ವರ್ತಮಾನದ ಬೆಂಕಿಯ ಬಲೆ

ಇದರ ನಡುವೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯ ಪ್ರತಿರೋಧ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ತಮಗೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ನಿಯಮಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಮದುವೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೇರಲಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕೊರತೆ ಇವೆಲ್ಲದರ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲವರು ಬಂಡಾಯದ ದಾರಿ ಹಿಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ತಾವೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಹಂಬಲ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲವು ಹುಡುಗಿಯರು ಸಮುದಾಯದೊಳಗಿನ ಮದುವೆಯನ್ನೇ ನಿರಾಕರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೂ ಬಂದರು. “ಈ ಹವ್ಯಕರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮದುವೆಯಾಗಬಾರದು” ಎಂಬಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಅಂತರ್ಜಾತೀಯ ವಿವಾಹದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ್ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿರೋಧವೂ ಆಗಿತ್ತು.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದೊಳಗೆ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಗೌರವ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಾಣದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹೊರಗಿನ ಬದುಕನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರ. ಅದನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಸೋಲು ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರು ಅಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.

ಒಂದೆಡೆ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮಹಿಳೆಯರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವರದಿಗಾರ್ತಿಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಸಮಯ, ಪ್ರಯಾಣ, ಸಂಬಳ, ಲಿಂಗದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ನಮ್ಮದೇ ಸಮುದಾಯದ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಹೆಚ್ಚು ಓದಬಾರದು, ಓದಿದರೂ ಮನೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಹೊರತು ಹೊರಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಲೇಬೇಕು.

ಬದಲಾಗಬೇಕಾದ್ದು ಕಾಲವಲ್ಲ, ಸಮುದಾಯದ ಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿ

ಈಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆಯೇ? ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಉದ್ಯೋಗ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಪೋಷಕರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಎಲ್ಲ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ.

ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಸಮುದಾಯದೊಳಗಿನ ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಹೊರಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಡನ ಮನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಹಿರಿಯರ ನಿರ್ಧಾರ, ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗ ಸಿಗದಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಸಹಜವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗಂಡನೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು. ಅದು ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಬಾರದು.

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಒಂದು ಕಡೆ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜಗತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಒತ್ತಡ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸ್ವಂತ ನಿಲುವು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಮಕ್ಕಳೂ ಗೊಂದಲದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಾವು ಯಾವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಯಾವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪೋಷಕರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಭರವಸೆಯ ಸಂಗತಿ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಓದಬೇಕು, ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕು, ತಮ್ಮ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಾವೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವವೂ ದೊರೆಯಬೇಕು.

ಮೊದಲ ಮಗು ಗಂಡಾದರೆ , ಒಂದೇ ಮಗು ಸಾಕು! ಕೊಡಲಿರುವ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು?

ಇನ್ನೊಂದು ಆತಂಕದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯದ ಲಿಂಗಾನುಪಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿಬರುವ ಕಳವಳಗಳು. ಈ ಕುರಿತು ಸಮುದಾಯದ ನಿಖರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಜನನ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತಾರತಮ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮುದಾಯ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಲಿಂಗಾನುಪಾತದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಚಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾಜ ನೀಡುವ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೂ ಹೌದು.

ನನ್ನ ಈ ಬರಹ ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಲಿ, ಅದರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತಮವಾದ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕೃಷಿ ಜ್ಞಾನ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ.

ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅದರ ಪುರುಷರು ಎಷ್ಟು ಓದಿದ್ದಾರೆ, ಎಷ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಎಷ್ಟು ಆಸ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮುದಾಯದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಎಷ್ಟು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬಲ್ಲರು, ಎಷ್ಟು ದೂರ ಓದಬಲ್ಲರು, ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು, ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಾವೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದರಿಂದಲೂ ಅಳೆಯಬೇಕು.

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದೇ ಪೋಷಕರ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಬಾರದು. ಅವರು ಮದುವೆಯಾಗಲಿ, ಆಗದಿರಲಿ; ಸಮುದಾಯದೊಳಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಲಿ, ಹೊರಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಲಿ; ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಿ, ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಲಿ, ಉದ್ಯಮಿಗಳಾಗಲಿ—ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದುಕುವ ಅವಕಾಶ ಇರಬೇಕು.

ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡಬಾರದು. ಸಮುದಾಯದ ಗೌರವವೆಂದರೆ ಅದರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮೌನವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವುದಲ್ಲ; ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.

ನಮ್ಮ ಹವ್ಯಕ ಸಮುದಾಯದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯರಂತೆ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ತಾಯಂದಿರಂತೆ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಬದುಕನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿರಲಿ. ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ.