ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಯುವತಿಯರು – ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೌನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ನಿಯಂತ್ರಣ – ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಮಾನವೀಯತೆ

ಒಬ್ಬ ಯುವತಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದಾಗ, ಆಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದ್ದು? ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬದ್ದೇ? ಪೊಲೀಸರದ್ದೇ? ಅಥವಾ ಆಕೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಾಜದ್ದೂ ಹೌದೇ?

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ದುರಂತವಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಅಪರಾಧವಿದೆಯೇ, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಮನೆ ತೊರೆದಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಪ್ರೇಮ ಸಂಬಂಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಒತ್ತಡವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ಸುತ್ತ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮೌನವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಆ ಮೌನದ ಹಿಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನೂ ನಾವು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ನಾಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪಗಳೂ ಇಂತಹ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಕುರಿತು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ದೃಢಪಟ್ಟ ಸತ್ಯಗಳಲ್ಲ. ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಘಟನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ, ಅಪರಾಧ ನಡೆದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು, ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯ ಮೂಲಕವೇ ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕು. ಆರೋಪವನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ; ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಕುಟುಂಬದ ಮರ್ಯಾದೆ – ಮಗಳ ಬದುಕಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದೇ?

ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬಹುಪಾಲು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆಯೇ ಹೊರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಯಾರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು, ಯಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು, ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನೂ ಕುಟುಂಬದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ಯುವತಿ ಕುಟುಂಬದ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಅಥವಾ ತಾನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಆಕೆಯನ್ನೇ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮನೋಭಾವವೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರು ಮನೆಯಿಂದ ದೂರವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನೆ ತೊರೆಯಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಬೆದರಿಕೆ, ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಹಿಂಸೆಯ ಭಯದಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ: ಕುಟುಂಬದ ಮರ್ಯಾದೆಗಾಗಿ ಮಗಳ ಬದುಕಿನ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಕುಟುಂಬಕ್ಕಿದೆಯೇ? ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಆಕೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾದಾಗಲೂ ಮರ್ಯಾದೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಮೌನ ಆಕೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ?

ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವವು ಅದರ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರಲ್ಲಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರಲ್ಲಲ್ಲ.

ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹ – ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮುಖ್ಯವೇ?

ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಜಾತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕುಟುಂಬದ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ದೂರವಾಗುವುದು, ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ತಿರಸ್ಕಾರ ಎದುರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ಅಪಾಯವೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹದ ವಿರೋಧವೂ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಪತ್ತೆಯೂ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪ್ರೇಮ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಂಡ ಯುವತಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದರೆ, ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬ ದೂರು ನೀಡಲು ಹಿಂಜರಿಯಬಹುದೇ? ಕುಟುಂಬದವರು ಆಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಬದಲು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳದೆ ಹೋದಳು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬಹುದೇ?

ಇವುಗಳನ್ನು ಊಹೆಗಳಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವು ಆಕೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ – ಮೌನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣ

ಕುಟುಂಬವೊಂದನ್ನು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಸಮುದಾಯದಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದು, ಸಂಬಂಧಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಬಹಿಷ್ಕಾರದ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರದ ಭಯದಿಂದ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹೇಳಲು ಹಿಂಜರಿಯಬಹುದು. ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಸಂಘರ್ಷ, ಮಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಅವಲಂಬನೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ದೂರು ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಸಂಗತಿ ಬಹಿರಂಗವಾದರೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.

ಇಂತಹ ಒತ್ತಡಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರೆ, ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಕುಟುಂಬದ ಮೌನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಅಪರಾಧ ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಉದ್ದೇಶವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಮೌನದ ಹಿಂದೆ ಭಯವಿದೆಯೇ, ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿದೆಯೇ, ಕುಟುಂಬದೊಳಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕಾರಣವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ತನಿಖೆ ಅಗತ್ಯ.

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ – ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧವೇ?

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.

ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು, ಎಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು, ಯಾವಾಗ ಮನೆಗೆ ಮರಳಬೇಕು, ಯಾರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಿದಾಗ, ಯುವತಿಯರು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿಯಬಹುದು. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಸಹಾಯ ಕೇಳುವ ಬದಲು ಹೊರಗಿನವರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುವತಿಯೂ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಕುಟುಂಬದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುವತಿಯೂ ಸುರಕ್ಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗದು. ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧವಲ್ಲ; ವಿಶ್ವಾಸ, ಸಂವಾದ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ನೆರವು ನೀಡುವ ಸಿದ್ಧತೆ.

ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ಆಕೆಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ, ಆಕೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಮಾನವೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.

ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ – ಹುಡುಕುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೇಳುವುದೂ ಮುಖ್ಯ

ಒಬ್ಬ ಯುವತಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದಾಗ ಕುಟುಂಬವು ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸುವುದು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತನಿಖೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರವೇ ಆರಂಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ಅವರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸದಿರುವುದು ಕೂಡ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಯುವತಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಹೆದರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಇಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ದೂಷಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನೂ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆಕೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದರೂ, ಆಕೆಗೆ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಬದುಕಿನ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಆಕೆ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಹೌದು.

ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೇನು ಗೊತ್ತು? – ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ

ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಯುವತಿಯರು, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಹತ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ದೃಢಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿ: ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು, ಅಧಿಕೃತ ನಾಪತ್ತೆ ದಾಖಲೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆ, ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೇಳಿಕೆ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ, ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕು.

ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಪಗಳು: ದೂರುದಾರರು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಅಥವಾ ಇತರರು ನೀಡಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು. ಇವು ತನಿಖೆಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಸ್ವತಃ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಕುಟುಂಬಗಳು ಏಕೆ ದೂರು ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ಏಕೆ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭಾವವು ತನಿಖೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆಯೇ ಎಂಬಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ದಾಖಲೆಗಳು, ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆ ಅಗತ್ಯ.

ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢಪಟ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆ, ಜಾತಿ, ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪು. ಹಾಗೆಯೇ ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ದೂರು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಆತಂಕವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣವನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಬಲವಂತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.

ಕುಟುಂಬದ ಮೌನ – ಅಪರಾಧದ ಸಾಕ್ಷಿಯೇ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡದ ಪರಿಣಾಮವೇ?

ಕುಟುಂಬವೊಂದು ಮೌನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ತಕ್ಷಣವೇ ಅದರ ಹಿಂದೆ ಅಪರಾಧವಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಭಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಟುಂಬದ ಒಳಗಿನ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿರಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೂ ಕುಟುಂಬವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಇಷ್ಟಪಡದಿರಬಹುದು.

ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಮೌನವು ತನಿಖೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ದೂರುದಾರರ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಕುಟುಂಬಗಳು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅವರ ನೋವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅನುಮಾನಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯ.

ಧರ್ಮ, ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ

ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುತ್ತ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಾಗ, ತನಿಖೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ, ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವವು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಬಾರದು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಆರೋಪದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವುದೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ.

ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುಗಳು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? ದೂರುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳೇನು? ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ಕಾರಣವೇನು? ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆಯೇ? ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತನಿಖೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆಯೇ? ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಗಳು ದೊರೆಯಬೇಕು.

ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪರವಾನಗಿಯೂ ಆಗಬಾರದು. ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂಬ ತತ್ವವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗುವುದು ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೇ.

ಸಮಾಜವು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಒಬ್ಬ ಯುವತಿ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಕೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾದಾಗ, ಆಕೆಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ ಆಕೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಬಾರದೇ?

ಮಗಳ ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಕುಟುಂಬವು, ಆಕೆಗೆ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಆಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಮರ್ಯಾದೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಂಡವರು, ನಂತರ ಆಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆಯೇ? ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ನೀಡಲು ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಷ್ಟು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ?

ಇವು ಕೇವಲ ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಆಯ್ಕೆ, ಕುಟುಂಬದ ಅಧಿಕಾರ, ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಗಳ ನಡುವೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.

ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳ ಬದುಕನ್ನು ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬದ ಮರ್ಯಾದೆ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲ.

ಮೌನವಾಗಿರುವ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೊದಲು, ನಾವು ಯಾವ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇವೆ?

ಕುಟುಂಬಗಳು ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಮೌನದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು. ಪ್ರೇಮ, ಮದುವೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗಲೂ ಅವರು ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ವಾತಾವರಣವಿದೆಯೇ?

ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ತನ್ನ ಮಗಳ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಕೆಯ ಬದುಕಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಮಾಜ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ತುಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಜನರ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ನಂಬಿಕೆ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಮೀರಿದ ಅಧಿಕಾರವಾಗಬಾರದು.

ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಂದು ಬದುಕಿದೆ, ಒಂದು ಕುಟುಂಬವಿದೆ, ಒಂದು ಭವಿಷ್ಯವಿದೆ. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆರೋಪವನ್ನೂ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೃಢಪಟ್ಟ ಸತ್ಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು ಯಾರೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಬೇಕು.

ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಯುವತಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೌನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಆ ಮೌನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದಾದ ಭಯ, ಜಾತಿ, ಮರ್ಯಾದೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲವೇ?

ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ತಾನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾದಾಗ ಆಕೆಯ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಯಾರೂ ಹೆದರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಮಾನವೀಯತೆಯೂ ಹೌದು; ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜದ ಮೂಲ ಆಶಯವೂ ಹೌದು.