ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸ್ಥಳೀಯರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ
ಸೂಚನೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸ್ಥಳೀಯಳಾಗಿ, ಈ ನೆಲದ ಪ್ರಕೃತಿ, ಜನಜೀವನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾಳಜಿಯಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ನೆಲದಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಹತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಯಾರ ಪರವಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಯಾರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಯೋ ಮಂಡಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬದುಕನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲು ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿದೆ. ಇವು ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬೇಡಿಕೆಗಳು. ಇವುಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ, ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ನಾನು ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗ. ನಮ್ಮ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ, ಅಪಾರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಆಶ್ರಯತಾಣ, ಕೃಷಿಯ ಜೀವನಾಡಿ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಈ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ, ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಡು, ನದಿ, ಮಣ್ಣು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾದರೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಇಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಹಲವು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ಉಳಿಸಲೇಬೇಕೆಂಬ ಕಾಳಜಿ ಇದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ, ಮನೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಆತಂಕವಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಿಷಯಗಳಂತೆ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಎರಡನ್ನೂ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಯಬೇಕು, ಯಾವ ಯೋಜನೆಗಳು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನಜೀವನದ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ಹತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
೧. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಅಪಾರ ಸಸ್ಯವೈವಿಧ್ಯ, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು, ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಜಲಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ, ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ, ಔಷಧ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೇವಲ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಂತಹ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆವರಣವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೊರಗೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯುಳ್ಳ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಕುರಿತು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆಯಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದ ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ನೆರವಾಗಬಲ್ಲವು.
ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಬಾರ್ಡ್, ಯುನೆಸ್ಕೊ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸೂಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಜನರಿಗೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
೨. ಅರ್ಹ ಕೃಷಿಕರ ಭೂಮಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪರಿಹಾರ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಹಕ್ಕು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಜೀವನಾಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಇಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸ, ಬಳಕೆ, ದಾಖಲೆಗಳು, ಕೃಷಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
2026ರವರೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕು ಎಕರೆವರೆಗೆ ಕೃಷಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿರುವ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅರ್ಹ ಕೃಷಿಕರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತ ಪರ್ಯಾಯ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವಧಿ, ನೈಜ ಕೃಷಿ ಬಳಕೆ, ಕುಟುಂಬದ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪರ್ಯಾಯ ಪರಿಹಾರ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯ ಪರಿಹಾರವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅರಣ್ಯ ಅತಿಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಾಗದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕು.
೩. ಭವಿಷ್ಯದ ಅರಣ್ಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ ತಡೆಗೆ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. 2026ರ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಹೊಸ ಅರಣ್ಯ ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು, ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭೂಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ, ಹೊಸ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅಂತಿಮ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದೆ, ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ದೃಢೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ತಪ್ಪು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು, ಭೂಮಾಪನ ತಜ್ಞರು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪರಿಣತರು ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಬಲಪಡಿಸಬಲ್ಲದು. ಈ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯರ ಖಾಸಗಿತನ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಭೂಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
೪. ಅರಣ್ಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯವಿರುವ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ಸೂಕ್ತ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುವ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಅರಣ್ಯ, ಜಲಮೂಲಗಳು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬೇಕು. ಅವುಗಳ ಭೂಮಿಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ, ಅರಣ್ಯ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಸಾಧ್ಯತೆ, ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳು, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನೀರಿನ ಬಳಕೆ, ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿರುವುದು ಅಥವಾ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿರುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತೆರವು ಸೇರಿದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.
೫. ಶರಾವತಿ ಮತ್ತು ವಾರಾಹಿ ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವುದು
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತು. ಶರಾವತಿ ಮತ್ತು ವಾರಾಹಿ ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಜಲಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೊಸ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ, ಅವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಶರಾವತಿ ಮತ್ತು ವಾರಾಹಿ ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ, ಭೂಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆ, ನೀರಿನ ಬಳಕೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಸರ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಯೋಜನೆಗಳ ನೈಜ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳು, ಶಕ್ತಿಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೊದಲು, ಕಡಿಮೆ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವೆಚ್ಚ ಹೊಂದಿರುವ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸುವಾಗಲೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಆಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಿಂದ ಎಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್, ಎಷ್ಟು ಅದಿರು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಮೊದಲು ಆ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ತೆರಬೇಕಾದ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು ? ಎಂದು ಕೇಳಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬೇಕಾದ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
೬. ಬೇಡ್ತಿ–ಅಘನಾಶಿನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವುದು
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನದಿಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವು, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯೊಂದನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನದಿಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹರಿವು, ಜಲಚರಗಳ ಬದುಕು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಬೇಡ್ತಿ–ಅಘನಾಶಿನಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಅಥವಾ ನೀರು ವರ್ಗಾವಣೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕು. ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ನದಿಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹರಿವು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಮೀನುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳ, ಕೃಷಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನೀರಿನ ಮೂಲವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಕೆರೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ, ಸ್ಥಳೀಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಸರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬೇಕು.
೭. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಗೌರವಧನ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಕಾಡು, ನೀರು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಕುರಿತು ಬೆಳೆದುಬಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನವಿದೆ. ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅವುಗಳ ಹೊರಗಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳು, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಜನರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರದ ಕುರಿತು ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಅರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಅರಣ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚು ತಡೆ, ಅನಧಿಕೃತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಬಹುದು. ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವಧನ, ಅಗತ್ಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕೇವಲ ಸ್ವಯಂಸೇವೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಗೌರವಯುತ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶವಾಗಬೇಕು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
೮. ಮಲೆನಾಡಿನ ಬಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ನಿವೇಶನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ನಿಯಮಗಳು
ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಿವೇಶನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಯುವಾಗ, ಅಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಯೋಜಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮಳೆನೀರಿನ ಹರಿವು, ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಿರತೆ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿವೇಶನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವಾಗ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಅವು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಭೂಮಿಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ನೀರು ಇಂಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಗತ್ಯ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಮರಗಳ ನೆಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹರಿವಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಇಂದಿನ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗುವಂತಿರಬೇಕು. ಮಳೆನೀರು, ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶ, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಯೋಜನಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಸತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಕೇವಲ ನಿವೇಶನಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಊರೂ ಮುಂದಿನ 50 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವಂತಿರಬಾರದು.
೯. ಕೆರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರು ಇಂಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಕೆರೆಗಳು, ಹೊಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಜಲಮೂಲಗಳು ಮಲೆನಾಡಿನ ಜಲಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೂ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಜಲಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಒತ್ತುವರಿ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈಗಾಗಲೇ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅಥವಾ ನಾಶಗೊಂಡಿರುವ ಕೆರೆಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಾವಿಗಳು, ಇಂಗುಗುಂಡಿಗಳು, ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೆರೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರ್ಯಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪೂರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಜಲಮೂಲಗಳ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
೧೦. ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚು, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತ ತಡೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚು, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕು. ಇಂತಹ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಗೆ ಮಳೆಯ ತೀವ್ರತೆ, ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆ, ಇಳಿಜಾರು, ಭೂಬಳಕೆ, ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಪಾಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಿ, ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ತಡೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಇಲಾಖೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ನೆರವು ಒದಗಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯವಿರುವ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ, ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿ ಮತ್ತು ಭೂಬಳಕೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಿನ ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಪಾಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ತುರ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಸಂದರ್ಭದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.
ಶಾಲೆಗಳು, ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳು, ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಿಪತ್ತುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ನನ್ನ ಆಶಯ: ಪರಿಸರವೂ ಉಳಿಯಲಿ, ಜನಜೀವನವೂ ಉಳಿಯಲಿ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಕೇವಲ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಬಾರದು. ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ, ಕೃಷಿ, ಇಂಧನ, ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು, ರೈತರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಯುವಜನರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಆತಂಕಗಳು, ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರದ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿಗಳು, ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುವಂತಿರಬೇಕು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಜನರು ತಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಬದುಕಲು, ಕೃಷಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು, ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪರಿಸರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು. ಅದೇ ರೀತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಾರದು.
ನಮಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಪಡೆಯುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲ.
ಕಾಡು ಉಳಿಯಬೇಕು. ನದಿಗಳು ಹರಿಯಬೇಕು. ಮಣ್ಣು ಫಲವತ್ತಾಗಿರಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಹಳ್ಳಿಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿರಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಬದುಕು ದೊರೆಯಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದಾರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಆಶಯವಾಗಬೇಕು.
ಈ ಹತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಗಳು, ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಸಂಪತ್ತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಾವು ವಹಿಸಬೇಕಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಹೌದು. ಅದನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ, ಸ್ಥಳೀಯರ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
