ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಪ್ರಕರಣ – ಹಾಗೇ ಉಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕಳೆದ 2025ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳು. ಭೋರ್ಗರೆಯುವ ಮಳೆಯ ನಡುವೆ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚರಂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಚಿನ್ನಯ್ಯ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೊಲೀಸರ ಮುಂದೆ ತಾನು ಹಿಂದೆ ಶವಗಳನ್ನು ಹೂತಿದ್ದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯಗಳು ರಾಜ್ಯ, ದೇಶವಲ್ಲದೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಸುದ್ದಿಯಾದವು. ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆತನ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಯಿತು. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ನಂತರ ಅವುಗಳ ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯಿತು. 2025ರ ತನಿಖೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ನಂತರ ಬಂಗ್ಲೇಗುಡ್ಡೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕೆಲವು ಅವಶೇಷಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂವರ ಗುರುತನ್ನು ಡಿಎನ್‌ಎ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಯೂ ಬಂದಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣ ಆರಂಭವಾದಾಗಲೇ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದವು. ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಚಿನ್ನಯ್ಯ ನೀಡಿದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತನಿಖೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದವು. ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇದು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಂತಹ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಷಡ್ಯಂತ್ರ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಕಥನಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಒಂದು ಕಡೆ ಇದು ಭಯಾನಕ ಅಪರಾಧಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಕರಣ ಎಂಬ ಮಾತು; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ದಾಳಿ ಎಂಬ ಮಾತು.

2025ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಕ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.

ಇಂದು, 2026ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ ಸುಮಾರು 7,005 ಪುಟಗಳ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಆ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಯ್ಯನ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ತನಿಖಾ ತಂಡ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿ ಈಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ಆರೋಪ ಸತ್ಯ, ಯಾವುದು ಸುಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.

ಆದರೆ ತನಿಖಾ ವರದಿ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಮುಗಿದುಹೋಗುತ್ತವೆಯೇ? ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿವೆ.

ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ – ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ ನಿಮಗೆ ಇದು ಷಡ್ಯಂತ್ರ ಎಂದು ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು?

ಚಿನ್ನಯ್ಯ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಯಾರೋ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುಂದೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದಿರಿ? ಆತ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆಯೇ, ಯಾರಾದರೂ ಆತನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಅಥವಾ ಆತ ತನ್ನದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತನಿಖೆ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಆತ ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀವು ಹುಡುಕಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, “ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಯಾವುದೋ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮಾತನಾಡಲು ಬಂದಿರಬಹುದೇ?” ಎಂಬ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಏಕೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಾರದು?

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗುವ ಮೊದಲು, ಆತನನ್ನು ಸುಳ್ಳುಗಾರನೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ತನಿಖೆಯೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆಯೇ?

ಚಿನ್ನಯ್ಯ ತಾನು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಆತನಿಗೆ ಭಯವಿತ್ತು ಎಂದು ಆತ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಆ ಭಯದ ಸ್ವರೂಪವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ತನಿಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಆತ ನಿಜ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆತ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ತನಿಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲವೇ?

ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಸುದ್ದಿಗಳು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ತಮ್ಮ ಓದುಗರಿಗೆ ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದವೆಯೇ?

ಜಾಹೀರಾತು ಬಂದಿರುವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮವು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಹಾಗೆ ಹೇಳುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಒಂದು ಕಡೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಥವಾ ಪರವಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಹೀರಾತು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳುವುದು ಸಹಜ.

ಇದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮೂಲ ನೈತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಜಾಹೀರಾತುದಾರನಿಗೂ ಸುದ್ದಿಗೂ ನಡುವೆ ಗೋಡೆ ಇರಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ? ಆ ಗೋಡೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜನರು ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಂಬಬೇಕು?

ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ನಂತರ ಏಕಾಏಕಿ ಇದೇ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೋರಾಟಗಾರರ ಷಡ್ಯಂತ್ರ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಸುದ್ದಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ನೀವು ಏನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಿರಿ? ಸ್ಥಳದ ಇತಿಹಾಸವೇನು? ಆರೋಪವೇನು? ದೂರುದಾರನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು? ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳೇನು? ಸ್ಥಳೀಯರ ಅನುಭವಗಳೇನು? ದಾಖಲೆಗಳೇನು? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ನೀವು ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಾ?

ಅಥವಾ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕಥನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದಿರಾ?

ಇದು ಕೇವಲ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಎರಡನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ – ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮದುವೆಗಾಗಿ ಬಂದ ಯುವತಿಯರು ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದರು, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ನಡೆದಿದೆ, ಯುವಕರು ಕೂಡ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಹಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸತ್ಯ, ಯಾವುದು ವದಂತಿ, ಯಾವುದು ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ದೂರುಗಳು ಹಿಂದೆ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಏನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು?

ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ಬಂದರೆ ಪೊಲೀಸರು ಆತನನ್ನು ಠಾಣೆಗೆ ಕರೆಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿ. ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರು ಬಂದಾಗ ತನಿಖೆಯ ಮಾನದಂಡ ಬದಲಾಗಬಾರದು ಅಲ್ಲವೇ?

ಯಾರಾದರೂ ದೂರು ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಆ ದೂರಿನ ದಾಖಲೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ತನಿಖೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಅದರ ವರದಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ತನಿಖೆ ನಡೆದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏಕೆ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ?

ಇನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರೆ, ದೂರುದಾರರ ಮೇಲೆಯೇ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಹಲ್ಲೆಯ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆದಿದೆಯೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗದೆ “ಯಾವುದೂ ಆಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಗೌರವ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಜನರ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದು ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಹೊರತಾಗುವುದೇ?

ದೇವರು ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡವರಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತ ನಂಬಬಹುದು. ಆದರೆ ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾನವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಲ್ಲ.

ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಂದಿರಬಹುದಾದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಲೇಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಮೂರನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ – ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ

ಹೆಣ್ಣಾಗಲಿ, ಗಂಡಾಗಲಿ, ಮದುವೆ ಅವರವರ ಆಯ್ಕೆ. ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಇಬ್ಬರ ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಂಬಂಧವೂ ಹೌದು. ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟ ತಕ್ಷಣ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಪೋಷಕರ ಸಂಬಂಧ ಮುಗಿದುಹೋಗಬೇಕೇ?

ಮಗ ಅಥವಾ ಮಗಳು ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅವರ ಮೇಲಿನ ಮಮತೆಗಿಂತ ಕುಟುಂಬದ ಮರ್ಯಾದೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಬೇಕೇ? ಇದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪದ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮಕ್ಕಳನ್ನು “ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಅಲ್ಲ” ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಮನೋಭಾವ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಯುವಕ ಅಥವಾ ಯುವತಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಕುಟುಂಬವು “ಅವನು/ಅವಳು ನಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳದೆ ಹೋಗಿದ್ದರು” ಎಂದು ಸುಮ್ಮನಾಗಬಹುದೇ? ಅವರ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು ಕುಟುಂಬದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವೇ?

ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾದ ಜೋಡಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹರಿದಾಡಿವೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಯಾರು, ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ, ಯಾವಾಗ ಕಾಣೆಯಾದರು, ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳು ದೂರು ನೀಡಿವೆಯೇ, ಪೊಲೀಸ್ ದಾಖಲೆಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸದೆ “ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಾವು ನಿಲ್ಲಿಸಬಾರದು.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕುಟುಂಬದ ಮರ್ಯಾದೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆತನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದ ಕಾಳಜಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿ, ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಸಮಾಜ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತದೆಯೇ? “ಮರ್ಯಾದೆ” ಎಂಬ ಪದದ ಹಿಂದೆ ಎಷ್ಟು ಭಯ ಅಡಗಿದೆ?

ದೇವರ ಭಯ. ಹಣದ ಭಯ. ಸಮಾಜದ ಭಯ. ಕುಟುಂಬ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯ. ಜಾತಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುವ ಭಯ.

ಈ ಎಲ್ಲ ಭಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸದಂತೆ ಮಾಡಬಹುದೇ? ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರನ್ನು ಮೌನವಾಗಿಡುವುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?

ಇದು ಕೇವಲ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದೆ?

ನನ್ನನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಹಳ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ದೇವರನ್ನು ನಂಬುವುದು ಎಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದೇ? ರಾಮನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂದು ರಾಮನೇ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನೇ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಪಾಪ ಎಂದು ಶಿವನೇ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆಯೇ?

ಹಾಗಿದ್ದರೆ ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಏಕೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು?

ಭಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಾಗಿಲಿನ ಹೊರಗೆ ಬಿಟ್ಟು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೇ? ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ. ನಾವು ದೇವರನ್ನು ನಂಬಬಹುದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮನುಷ್ಯರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯ.

ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ – ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ

ಒಂದು ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಜನರ ಮತದಿಂದ. ಜನರು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದು, ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅದು ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯ, ಕೋಮುವಾದ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತವ. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಆ ಸರ್ಕಾರವೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಜನರು ಯಾರನ್ನು ನಂಬಬೇಕು?

ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡದ ಮೊದಲ ವರದಿ 2025ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ಚಿನ್ನಯ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರ ವಿರುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ 2026ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಚಿನ್ನಯ್ಯನ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ತನಿಖಾ ತಂಡದ ನಿಲುವು ಇದೆ.

ಆದರೆ ಈ ನಡುವೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏನು? ಅವು ಯಾರವು? ಅವುಗಳ ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭವೇನು? ಮೂರು ಅವಶೇಷಗಳ ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾವಿನ ಕುರಿತು ತನಿಖೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವೇನು?

ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬೇಕು. ಚಿನ್ನಯ್ಯನ ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾಗದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ.

ಒಂದು ವಿಷಯ ಸುಳ್ಳೆಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯವೂ ಸುಳ್ಳಾಗಿಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದರೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯ ಹೇಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆರೋಪವೂ ಸತ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ತನಿಖೆ ಇಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರಬೇಕು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತ ಭೂ ವ್ಯವಹಾರ, ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರ, ಮೈಕ್ರೋಫೈನಾನ್ಸ್, ತೆರಿಗೆ, ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್, ಕೊಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಆರೋಪಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೂ ದಾಖಲೆ, ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ಧಾರ ಬೇಕು.

ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅದೇ.ದೂರುಗಳಿದ್ದರೆ ತನಿಖೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಾ? ಆರೋಪಗಳಿದ್ದರೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೀರಾ? ಯಾರೇ ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿರಲಿ, ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೀರಾ? ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನೇ ನೀವು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತೀರಾ?

ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದರೆ, ಆ ಆರೋಪಗಳೂ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಯಾರನ್ನೂ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಘೋಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ರಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲ. ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಬಲಿಪಶುವನ್ನಾಗಿಸುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತರುವುದು.

ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ – ಜನರು ಯಾರನ್ನು ನಂಬಬೇಕು?

ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕವಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರೆ, ಅದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. “ಇವರಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇನ್ನಾರು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಜನರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಬಾರದು.

ಜನರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ, ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಜನರೇ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ಯಾರೇ ಆಗಿರಲಿ, ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು.

ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಚಿನ್ನಯ್ಯನ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡದ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯಿದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮರುತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ತನಿಖೆಗೆ ಹೊಸ ತಂಡ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ.

ಈ ನಡುವೆ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಅವಶೇಷಗಳ ಗುರುತು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಣೆಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿವೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳಿವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವೆ.

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಯಾರ ಪರವಾದ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಉತ್ತರಗಳು.

ಚಿನ್ನಯ್ಯ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ದರೆ – ಏಕೆ ಹೇಳಿದ?

ಯಾರಾದರೂ ಆತನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ – ಯಾರು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು?

ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ – ಅವು ಯಾರವು?

ಅವರ ಸಾವು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು?

ಹಿಂದೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುಗಳಿದ್ದರೆ – ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಏನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು?

ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ – ಅದರ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ತು?

ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿಯ ನಡುವೆ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷವಿದ್ದರೆ – ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತೇ?

ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಲಿ, ಅದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ?

ಆಸಾರಾಂ ಬಾಪು ಪ್ರಕರಣವಾಗಲಿ, ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಪ್ರಕರಣವಾಗಲಿ; ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಭಾವ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲಗಳು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತು ಕಂಡಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಳು, ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲವೇ ಅನೇಕ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ತರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕೇ?

ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿ. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ಯಾರೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.

ಇದು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಲ್ಲ . ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು. ಇದು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಲ್ಲ , ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಮೇಲಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು. ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವುದಲ್ಲ , ಸತ್ಯವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ತನಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡುವುದು.

ಯಾಕೆಂದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಂಗತಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದನ್ನೇ ಜನರು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು.