ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತನ ಪಾತ್ರ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ದಿನಗಳಾಗಲಿವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8ರಂದು ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸೌಜನ್ಯ ಸಾವಿಗೆ 14 ವರ್ಷಗಳಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲೂ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಅನುಮತಿ ದೊರೆತರೆ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ನೌಕರರೂ ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಬೇರೆ. ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬೇರೆ. ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳು ಬೇರೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸ್ವರೂಪವೂ ಬೇರೆ. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪತ್ರಕರ್ತನ ಮುಂದೆ ಮಾತ್ರ ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ: ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತನ ಪಾತ್ರವೇನು?

ಪತ್ರಕರ್ತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಮಾತು ಕೇಳಬೇಕು. ಅವರ ನೋವು, ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕೇ? ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಕೂಗಬೇಕೇ? ಅವರ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕೇ? ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪತ್ರಕರ್ತ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರನಲ್ಲ

ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇರಬಹುದು. ಅವನಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನಿಲುವು ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ವರದಿಗಾರನಾಗಿ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿದಾಗ ಅವನ ಮೊದಲ ಬದ್ಧತೆ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ, ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಡೆಗಲ್ಲ. ಅದು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಇರಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಪತ್ರಕರ್ತನ ಕೆಲಸದ ಭಾಗ. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಮಾತು ಕೇಳುವುದು ಪತ್ರಕರ್ತನ ಕೆಲಸ. ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೆಲಸ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವನ್ನೂ ಕೇಳಬೇಕು. ಪೊಲೀಸರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರ ವಾದವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಆದರೆ ಪತ್ರಕರ್ತನೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಭಾಗವಾದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಒಂದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತ ಪತ್ರಕರ್ತ ನಾಳೆ ಅದೇ ಸಂಘಟನೆ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಷಯವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದಾಗ, “ನೀವು ಆಗ ಅವರೊಂದಿಗಿದ್ದಿರಿ” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.

ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಇಷ್ಟಪಡಬೇಕೆಂಬ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಅವನು ಅಸೌಕರ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬೇಕು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು. ಪೊಲೀಸರನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಶಿಬಿರದ ಪರವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇರಬಾರದು. ಅವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ಪರವಾಗಿರಬೇಕು.

ಆರೋಪವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು, ತೀರ್ಪನ್ನೂ ನೀಡಬಾರದು

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೆಹಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯರು ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿರುವ ಘಟನೆ ಪತ್ರಕರ್ತನ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯರು ನೀಡಿದ ದೂರಿನ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೊಲೀಸರು ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸ್ಥಳದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೆ ಎರಡು ತಪ್ಪು ದಾರಿಗಳಿವೆ.

ಮೊದಲನೆಯದು, “ಇದು ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯ ಮಾಡಬಾರದು” ಎಂದು ದೂರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು.

ಎರಡನೆಯದು, “ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯರು ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪೊಲೀಸರು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು” ಎಂದು ತನಿಖೆ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದು.

ಎರಡೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವಲ್ಲ.

ಸರಿಯಾದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬೇರೆ. ಆರೋಪ ಏನು? ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ? ದೂರು ಯಾವಾಗ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? ಘಟನೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇದ್ದರು? ದೃಶ್ಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆಯೇ? ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ? ಪೊಲೀಸರ ಆವೃತ್ತಿ ಏನು? ತನಿಖೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದೆ?

ಆರೋಪವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಆರೋಪವನ್ನು ಸಾಬೀತಾದ ಸತ್ಯವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸಬಾರದು.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡಿದ ಒಂದು ವಿಡಿಯೊ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಠ ಕಲಿಸಿತು. ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನ ಘಟನೆಯ ದೃಶ್ಯವೆಂದು ಹಲವರು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಆ ದೃಶ್ಯ ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅದರ ಸಂಬಂಧ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯ ದೂರು ಒಂದು ವಿಷಯ. ಆ ದೂರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹರಿದಾಡಿದ ವಿಡಿಯೊ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ.

ವಿಡಿಯೊ ನಕಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಆರೋಪವೂ ನಕಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಡಿಯೊವನ್ನೂ ನಿಜವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇಂದಿನ ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೆ ಈ ವಿವೇಕ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ.

ವೈರಲ್‌ಗಿಂತ ಸತ್ಯ ಮುಖ್ಯ

ಹಿಂದೆ ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೆ “ಘಟನೆಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ: “ಕಂಡದ್ದನ್ನೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.”

ಇಂದು ಒಂದು ವಿಡಿಯೊ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ವಿಡಿಯೊ ಯಾವಾಗ ತೆಗೆದದ್ದು? ಎಲ್ಲಿ ತೆಗೆದದ್ದು? ಸಂಪೂರ್ಣ ದೃಶ್ಯವೇ ಅಥವಾ ತುಂಡು ದೃಶ್ಯವೇ? ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? ಹಳೆಯ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ಹೊಸ ಘಟನೆಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? ಇವೆಲ್ಲ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ದೆಹಲಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಬಹುದು.

ಒಂದು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ತಡೆದ ದೃಶ್ಯ ಹೊರಬರಬಹುದು. “ಪೊಲೀಸರು ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆಸಿದರು” ಎಂದು ಒಂದು ಗುಂಪು ಹೇಳಬಹುದು. “ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೇ ಪೊಲೀಸರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು” ಎಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪು ಹೇಳಬಹುದು. ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಆಗ ಪತ್ರಕರ್ತ ಯಾರನ್ನು ನಂಬಬೇಕು?

ಯಾರ ವಿಡಿಯೊ ಹೆಚ್ಚು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಬಾರದು. ಯಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಯಾಯಿಗಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೋಡಬಾರದು. ಯಾವ ಪಕ್ಷ ಆ ವಿಡಿಯೊವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಆಧಾರವಾಗಿಸಬಾರದು. ಘಟನೆ ನಿಜವಾಗಿ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು. ಇದೇ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕೆಲಸ.

ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ಒತ್ತಡವಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಒತ್ತಡವಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒತ್ತಡವಿದೆ. ಜಾಹೀರಾತಿನ ಒತ್ತಡವಿದೆ. ಓದುಗರ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ತಲುಪಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಡವೂ ಇದೆ.

ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ “ಮೊದಲು ಸುದ್ದಿ” ಎಂಬ ಆತುರದಲ್ಲಿ “ಸರಿಯಾದ ಸುದ್ದಿ” ಕೈತಪ್ಪುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತನ ದೊಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆ ಇದೇ.

ತಟಸ್ಥತೆ ಎಂದರೆ ಮೌನವಲ್ಲ

ಪತ್ರಕರ್ತ ತಟಸ್ಥನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದರೆ ಅನ್ಯಾಯ ಕಂಡರೂ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ. ತಟಸ್ಥತೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಎರಡು ಬದಿಗಳನ್ನೂ ಕೃತಕವಾಗಿ ಸಮಾನವೆಂದು ತೋರಿಸುವುದೂ ಅಲ್ಲ. ತಟಸ್ಥತೆ ಎಂದರೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡದಿರುವುದು.

ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರೆ, ಆಕೆಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು. ಆಕೆಯ ದೂರನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಆರೋಪವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಬಾರದು. ತನಿಖೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನೋಡಬೇಕು.

ಅದೇ ರೀತಿ ಪೊಲೀಸರ ಮೇಲೆ ಆರೋಪವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳದೇ ಬಿಡುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಒಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಜನರ ಮುಂದೆ ಇಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವನು ಅವರ ಘೋಷಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾನರ್ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋರಾಟದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಏಕೆಂದರೆ ಪತ್ರಕರ್ತನ ಶಕ್ತಿ ಅವನು ಯಾರೊಂದಿಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಯಾರನ್ನೂ ಹೆದರದೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವಾಗ ಪತ್ರಕರ್ತ ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸರಳವಾಗಿವೆ.

ಯಾರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ದಾಖಲೆ ಏನು? ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು ಏನು? ವಿರೋಧದ ವಾದ ಏನು? ಪೊಲೀಸರ ಹೇಳಿಕೆ ಏನು? ಜನರ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇನು? ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ—ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ನಿಜವೇ?

ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೆ ಎಡವೂ ಬೇಡ. ಬಲವೂ ಬೇಡ. ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕಿಲ್ಲ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಸತ್ಯದ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.

ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪತ್ರಕರ್ತನ ಸ್ಥಾನವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.

ಪತ್ರಕರ್ತ ಯಾರ ಶತ್ರುವೂ ಅಲ್ಲ. ಯಾರ ಪ್ರಚಾರಕರೂ ಅಲ್ಲ.

ಅವನು ಜನರ ಪರವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವನು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುವವನು.

ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೆ ಎಡ-ಬಲ ಎಂಬ ಎರಡು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯದ ಒಂದು ದಿಕ್ಕು ಮಾತ್ರ ಇರಬೇಕು. ಆ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಿರುವುದೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತನ ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಅದೇ ಅವನ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ.

ಶೀಲಾ ಎಸ್ ಭಟ್

ಶೀಲಾ ಎಸ್ ಭಟ್

ಪತ್ರಕರ್ತೆ | ಲೇಖಕಿ |

ಅನುಭವ, ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಒಳನೋಟಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ

━ ✦ ━

ಕಂಡ ಸತ್ಯಗಳ ದಾರಿದೀಪ — ಜೀವನಪ್ರಣತಿ

ಇವರ ಪ್ರಸ್ತುತಿ : ಶೀಲಾ ಭಟ್

Leave a Comment